Шалқар көлі

Шалқар көлі - Орал өңіріндегі табиғи ескерткіштердің бірі. Ол Батыс Қазақстан облысы Теректі ауданында орналасқан. Көл экологиялық, ғылыми, мәдени, рекреациялық және эстетикалық тұрғыдан ерекше маңызға ие табиғи нысан саналады. Шалқар көлі Орал өзені алабына жатады. Көлге Шолақаңқаты мен Есенаңқаты өзендері құяды, ал су деңгейі көтерілген кезде көлден өзен ағып шығады.

Көл маңы құстар дүниесіне бай. Мұнда аққулар, қаздар, үйректер, қоқиқаздар, шағалалар және басқа да су құстары мекендейді. Сондықтан Шалқар көлі табиғатты сүйетін жандар мен зерттеушілер үшін ерекше қызығушылық тудырады.

Ежелгі заманнан бері Шалқар көлі адам назарын өзіне аударып келген. Оның жағалауын оғыздар мен печенег тайпалары мекендеген, кейінірек қыпшақ және түркі тайпалары, яғни қазақ халқының арғы ата-бабалары қоныстанған. Бұл жөнінде араб саяхатшысы әрі ғалым Ахмед ибн Фадлан еңбектерінде мәліметтер кездеседі. Ол 921-922 жылдары Хорезмнен Бұлғарияға жасаған сапарын сипаттай отырып, осы өңірдегі өзендер мен тайпалар жайлы жазып қалдырған.

Жергілікті халық Шалқар көлін «Кіші теңіз» деп те атайды. Көл өте көне табиғи су айдыны болып саналады. Оның шығу тегі жөнінде түрлі пікірлер бар. Кең таралған болжамдардың бірі бойынша, Шалқар көлі - ежелгі Хвалын теңізінің қалдығы. Бұл теңіз ерте замандарда қазіргі Каспий маңы ойпатын алып жатқан.

Шалқар көлінің суы тұзды, минералдарға бай хлоридті-натрийлі су түріне жатады. Құрамында кальций, магний және адам ағзасына пайдалы басқа да элементтер кездеседі. Осы ерекшелігіне байланысты көл суы емдік қасиетімен де бағаланады.

Шалқар көлі ғасырлар бойы тартымды мекен болып келген. Орта ғасырлардан бастап мұнда елді мекендер орналасып, саудагерлер мен миссионерлер аялдаған. Бүгінде көл табиғи мұра, демалыс орны және Батыс Қазақстанның көрікті жерлерінің бірі ретінде танымал.