Abai Instituty / Киелі Қазақстан / Ибраһим ата кесенесі

Ибраһим ата кесенесі

Ибраһим ата кесенесі
Ибраһим ата кесенесі
Ибраһим ата кесенесі
1 / 3

Ибраһим ата кесенесі - Қазақстанның мәдениеті мен тарихында маңызды орын алатын сәулет ескерткіші. Ол Түркістан облысы, Сайрам ауданының солтүстік-батыс бөлігінде, Ақсу ауылына апаратын жолдың бойындағы биік төбеде орналасқан.

Ибраһим ата - Оңтүстік Қазақстанда сопылық ілімді таратқан, халық арасында әулиелігімен танылған тұлға. Оған табиғаттан берілген тылсым қасиеттер, емшілік пен көріпкелдік қабілеттер телінеді. Орта ғасырларда Сайрам өңірі ислам дінінің маңызды орталықтарының бірі болып, мұнда көптеген ғалымдар мен діни ұстаздар өмір сүрген. Солардың ішінде Ибраһим ата да ерекше орын алады. Ол - атақты Қожа Ахмет Ясауидің әкесі, мыңдаған шәкірт тәрбиелеген діндар ұстаз.

Халық оны тек дін таратушы ғана емес, сонымен бірге жер өңдеумен айналысқан, елге көмектескен, тақуалық өмір сүрген тұлға ретінде де құрметтеген. Оның өмірі мен іс-әрекеті туралы ел арасында көптеген аңыздар сақталған.

Кесене Ибраһим атаның қабірінің үстіне салынған. Бұл ескерткіш алғашында XVI-XVII ғасырларда бой көтерген, кейін қирап, XIX ғасырда қайта қалпына келтірілген. 1950-жылдары болған жер сілкінісінен кейін күмбезі тағы да бұзылып, қайта жөнделді. Қайта қалпына келтіру барысында кесене төбесі қаңылтырмен жабылып, ортасына сүйір мұнара орнатылған. Сонымен қатар солтүстік-батыс және оңтүстік-батыс бөліктерінде портал тәрізді текшелер жасалған.

Ибраһим ата мен оның ұлы Қожа Ахмет Ясауи арқылы бұл әулеттің рухани тектілігі ерекше сипат алады. Ибраһим атаның әулиелік, емшілік, көріпкелдік қасиеттері халық арасында кең тараған.

Кесене бүгінгі күнге дейін киелі орын ретінде сақталып, адамдар үшін рухани мәні зор мекен болып саналады. Мұнда келушілер оны тілек қабыл болатын, жол көрсететін, дертке шипа іздейтін қасиетті орын ретінде көреді.

Ибраһим атаның отбасы да рухани жағынан ерекше болған: әкесі - білімді әрі діндар адам, анасы Қарашаш (кей деректе Айша) - елге сыйлы, ақылды жан ретінде сипатталады. Қожа Ахмет Ясауи Сайрамда туып, алғашқы білімін сол жерде алған.

Сонымен қатар Ибраһим атаның тегі туралы шежіре деректері де айтылады. Кейбір мәліметтер бойынша, оның әулеті Мұхаммед пайғамбардың серігі Әзіреті Әлидің ұлы Мұхаммед Ханафиядан тарайды. Бұл дерек кейін табылған көне қолжазбалар арқылы да расталған.

Бүгінде Ибраһим ата кесенесі - зиярат ететін маңызды рухани орындардың бірі, оған келушілер саны азайған жоқ.

 

Дереккөз: qazir.kz