Қарабура әулие кесенесі - Оңтүстік Қазақстан облысы, Шымкент қаласынан шамамен 257 шақырым жерде, Созақ ауданының Созақ ауылында орналасқан киелі тарихи орын. Кесене 1997 жылы қайта жаңғыртылып салынған.
Кешеннің негізгі құрылысы ақ кірпіштен өрілген, ол екі сегіз қырлы бөлмеден тұрады. Биіктігі шамамен 17 метр. Шатыры күмбезді. Бірінші бөлме шамамен 100 шаршы метр, ал екінші бөлме ашық күйде сақталған және дәл осы жерде ХІV ғасырда салынған ескі кесене орналасқан.
Ең маңыздысы - Қарабура әулиенің зираты осы ескі кесенеде жатыр. Ол шой тастан қаланып, іргесі қам кірпішпен көтерілген, қабырғалары саз балшықпен сыланған. Құрылысы текше пішінді болып, үсті күмбезге айналған. Күмбездің жоғарғы жағында жарық түсетін төрт саңылау бар. Ішкі құрылымында сүйір және төртбұрышты қуыс элементтер кездеседі, ал ортасында қам кірпіштен жасалған құлпытас орналасқан.
Ескі кесененің оң жағында Құрбан ата жерленген, оның жанында белгі тасы қойылған. Сонымен қатар бұл жерде Мұхаммед пайғамбар (с.ғ.с), Арыстан баб, Қожа Ахмет Ясауи, Ысқақ баб, Баба Түкті Шашты Әзіз сияқты әулиелердің зираттарынан әкелінген топырақтары бар қара мәрмәр белгілер орналасқан.
Кесененің артқы жағында Ақназар хан, Белгібай қажы, Шілмембет би, Құлтас би, Қожамқұл ғұлама, Дәулет-Қарабура батыр, Шахасум-ахун сияқты тарихи тұлғалар жерленген. Олардың әрқайсысының басында қара мәрмәр тастар орнатылған.
Кесененің кіреберісі батысқа, яғни Қожа Ахмет Ясауи кесенесіне қарай бағытталған. Бұл оның рухани байланысын білдіреді. Кешеннің айналасында ислам әлемінің әулие-ғұламаларына арналған пантеон-қорым бар, онда түркі елдерінің белгілі тұлғаларының топырағы әкелініп, есімдері жазылған тастар қойылған.
Шығыс жағында қазақтың әйгілі күйші-композиторы Сүгір Әлиевке арналған күмбез, ал сол жағында Қарабура әулиенің түйесі шөккен жерді білдіретін түйе мүсіні орналасқан.
Қарабура әулие (шамамен ХІ-ХІІ ғғ.) - оғыз-қыпшақ дәуіріндегі діни қайраткер, әулие, Кіші жүздің Тама руынан шыққан. Ол Шу, Талас, Сырдария, Еділ, Жайық бойында өмір сүріп, ислам дінін насихаттауға, оны жергілікті халықтың өмір салтымен үйлестіруге үлкен үлес қосқан.
Ол сопылық ілімнің ірі өкілі Қожа Ахмет Ясауимен рухани пікірлес болған. Сондықтан да Қарабура әулие түркі халықтары арасында ерекше құрметке ие, ал оның Созақтағы кесенесі бүгінде Орта Азия халықтары үшін киелі зиярат орны болып саналады.
Дереккөз: kz.otyrar.kz