Ақмешіт әулие - Ұлытау шыңындағы қасиетті тарихи нысан.
Ақмешіт маңына қатысты мәліметтер көне шежірелер мен археологиялық зерттеулермен тығыз байланысты. Ғалымдардың пікірінше, бұл өңір өте ерте дәуірден бастап көшпелі тайпалардың қоныс аймағы болған. Мұнда сақ, ғұн, түркі және қазақ кезеңдеріне қатысты тарихи іздер сақталған. Археологиялық қазбалар нәтижесінде тауға жақын маңнан көне қорғандар, ескі қоныстар мен тас құрылыстардың қалдықтары табылған. Бұл Ұлытау аймағында адамдардың мыңдаған жыл бойы өмір сүргенін көрсетеді.
Ол 1946 жылы академик Ә.Х. Марғұлан тарапынан зерттелген. Құрылысы тік төртбұрышты, шамамен 42×42 метр, іргетасы гранит тастан қаланып, қалыңдығы 30-40 см-ге жетеді. Жанында ежелгі тас қорғандар да кездеседі. Алғашында бұл орын табыну орны ретінде қолданылған, кейін уақыт өте келе маңайына белгілі тұлғалар жерлене бастаған. Зерттеулер оның көшпелі өркениеттің маңызды мекендерінің бірі болғанын дәлелдейді.
«Әулиетау» атауы - «әулие» және «тау» сөздерінен құралған, яғни «қасиетті тау» деген мағына береді. Таудың тағы бір атауы - Ақмешіт. Оның ең биік нүктесі теңіз деңгейінен 1131 метр биіктікте орналасқан.
Жергілікті аңыздарда бұл тауда «жеті көмбе» деп аталатын қасиетті орындар бар екені айтылады. Сондай-ақ, кей деректер бойынша мұнда Заратуштра пайғамбар түнеген үңгір болған деген де наным бар. Ғалымдардың пікірінше, бұл тау қола дәуірінен бері қасиетті орын ретінде танылған. Халық сенімінде Әулиетаудың төбесі ерекше қасиетті саналады: ол жерден белгілі бір аумақта тоғыз хан ордасы орналасқан деген түсінік бар. Сонымен қатар жергілікті жұрт бұл шыңды аспанға ең жақын нүкте, яғни жер мен көктің түйіскен жері деп қабылдайды.
Бүгінде Ақмешітке еліміздің әр өңірінен және шетелден туристер, зерттеушілер мен зияратшылар келеді. Ол экотуризм мен тарихи туризмнің дамуына ықпал етіп отыр. Ең бастысы, бұл тау жастарды туған жер тарихын құрметтеуге, табиғатты қорғауға және ұлттық құндылықтарды бағалауға тәрбиелейтін киелі орын ретінде сақталып келеді. Ақмешіт тауы - табиғат пен тарих тоғысқан, қазақ халқының рухани жады сақталған ерекше мекен.
Дереккөз: ruh.kz