Қобыланды батыр кесенесі - Ақтөбе облысы, Қобда ауданы, Жиренқопа ауылы аумағында орналасқан, қазақ халқының эпостық қаһарманы, ел мақтанышы болған Қобыланды батырға арналған мемориалдық кешен.
Бұл жерде бұрын батыр жерленген мазар болғаны айтылады. Ол туралы алғаш рет 1906 жылы В.В. Карлсон, кейін Жозеф-Антуан Кастанье еңбектерінде жазылған. Уақыт өте келе мазар қирап, ХХ ғасырдың басында үйіндіге айналған. Ал 1950-жылдары академик Әлкей Марғұлан осы жерге арнайы келген. Кейін 1960-жылдардың соңында антрополог Ноэль Шаяхметов қазба жұмыстарын жүргізіп, Герасимов әдісі бойынша батырдың бет бейнесін қалпына келтіруді жоспарлаған.
Кешеннің жалпы құрылымы бірнеше бөліктен тұрады. Ол Қобыланды батырдың сүйегі қайта жерленген кесене, Даңқ залы және белгі тастардан құралады. Жоғарыдан қарағанда кешеннің бейнесі қалқан үстіндегі батыр дулығасына және жанындағы садаққа ұқсайды.
Кесене құрылысында қолданылған негізгі материал - Ресейде жасалған қызыл күйдірілген кірпіш. Негізгі қабырғасының биіктігі шамамен 7 метр, ал жалпы биіктігі 17,5 метр, диаметрі 16 метр. Сыртқы жалпы аумағы үлкен дөңгелек формада болып, 78 метрлік шеңбер-қалқан түрінде жасалған. Күмбезі батырдың дулығасын бейнелейді және 15 үшкіл тіреу элементтерімен өрілген. Оңтүстік-шығыс бөлігінде биіктігі 5 метрлік кіреберіс-пештақ орналасқан.
Кешеннің айналасында символдық мәні бар ескерткіштер орнатылған. Атап айтқанда, 29 меңгіртас және 20 балбал тас қойылған. Олар көгілдір шамдалдармен және қызғылт гранитпен безендірілген, биіктігі шамамен 2 метр.
Кешеннің екінші бөлігі - батыс жағында орналасқан Даңқ залы. Оның жалпы аумағы 447 м². Мұнда экспозициялық зал, холл және әкімшілік-шаруашылық бөлмелер бар. Сондай-ақ кешен ішінде Қобыланды батырдың қайрақ тасы, қайта жерлену кезінде қойылған белгі тастар сақталған.
Мемориалдық кешен Ұлы Қобда өзенінің бойында, Жиренқопа ауылының шығыс жағында орналасқан. Жалпы аумағы 2,06 гектар жерді қамтиды.
Дереккөз: ruh.kz