Ғұмар Қараш кесенесі - Батыс Қазақстан облысы, Жәнібек ауданы, Борсы ауылдық округіндегі Қараоба аумағында орналасқан. Бұл жерде 1921 жылы қаскүнемдер қолынан қаза тауып, әулет қорымына жерленген ақын, ағартушы Ғұмар Қарашқа еңселі кесене орнатылған. 2017 жылы бұл орын «Рухани жаңғыру» бағдарламасы аясында Қазақстанның жалпыұлттық қасиетті нысандары тізіміне енгізілген.
Ғұмар Қараш - қазақтың көрнекті ақыны, ағартушысы, қоғам қайраткері. Ол аз ғана ғұмырын елін білім мен өркениетке жетелеуге арнаған тұлға. Ол 1911 жылы «Қазақстан» атты газетті шығаруға қатысып, ұлттық баспасөздің негізін қалаушылардың бірі болды. Сонымен қатар, Алаш қозғалысына қатысып, ұлттық мектеп жүйесін қалыптастыруға, мұғалімдерге арналған әдістемелік жұмыстарға атсалысқан. 1919 жылы ол «Мұғалім» журналын шығарып, «Жазушылар құрамасы» атты ұйым құруға жетекшілік еткен.
1921 жылы ол 47 жасында қаскөйлер қолынан қаза тапқан. Сол кезде оның денесі жасырын түрде жерленіп, қабіріне белгі қойылмаған. Кеңес дәуірінде оның мұрасы ұзақ уақыт бойы елеусіз қалғаны да айтылады.
Оның шығармаларында халықты білімге, еркіндікке, ұлттық болмысын сақтауға шақырған терең ойлар бар. Ақынның өлеңдерінде Алаш идеясы, ел болу арманы, ұлттық рух айқын көрінеді.
Кесене құрылысы туралы айтсақ, ол Маңғыстаудың әк тасынан жасалып, биіктігі 9 метр. Құрылысқа шамамен 8 млн теңге жұмсалғанымен, ол толықтай халықтың демеушілігімен салынған. Мемлекеттік бюджеттен қаражат бөлінбеген.
Бұл өңір - Ғұмар Қараштың ата-бабалары мекендеген киелі жер. Мұнда Қараш көлі де орналасқан, сондай-ақ оның ұлы Абдулқадер Қарашев пен басқа да тарихи тұлғалар жерленген әулет қорымы бар.
Жергілікті тұрғындардың айтуынша, бұл кесене ел бірлігін нығайтқан маңызды рухани жоба болды. Құрылысына Жәнібек ауданының бірнеше ауылдары - Талов, Жақсыбай, Борсы, Қамысты, Тау ауылдары тұрғындары белсене қатысқан. Соның нәтижесінде қорым толық қоршалып, мемлекет қорғауына алынған.
Соңғы жылдары бұл аймақта «Ғұмар Қараш оқулары» атты оқушылар байқауы өткізіліп келеді, алдағы уақытта оны облыстық деңгейге көтеру жоспарланған. Бұл бастама жас ұрпақты ақын мұрасын танып, ұлттық рухта тәрбиелеуге бағытталған.
Дереккөз: egemen.kz