Kazaqstan Avazadağy BŪŪ konferensiisynda eldıñ sifrlyq damu bolaşağyn tanystyrdy

12 Tamyz, 2025

Qazaqstan delegasiisy Sifrlyq damu, innovasiilar jäne aeroğaryş önerkäsıbı ministrı Jaslan Madievtıñ jetekşılıgımen Avaza kurorttyq aimağynda «Serıktestık arqyly progreske qol jetkızu» ūranymen ötıp jatqan BŪŪ-nyñ teñızge şyğatyn joly joq damuşy elderge (LLDC) arnalğan üşınşı konferensiisyna qatysty.

Jiyndy BŪŪ Bas hatşysy Antoniu Guterriş pen Türıkmenstan Prezidentı Serdar Berdımūhamedov resmi türde aşty. Konferensiiğa 32 teñızge şyğatyn joly joq damuşy elderdıñ (LLDC) ökılderı, halyqaralyq ūiymdar, memleket basşylary jäne sifrlyq damu, ekonomika, kölık jäne infraqūrylym ministrlerı qatysty. Is-şara aisynda plenarlyq otyrystar, joğary deñgeilı sessiilar, jastar, parlament jäne azamattyq forumdar öttı.

Körme bağdarlamasy aisynda Qazaqstan ūlttyq mädeni kod pen sifrlyq tehnologiilardy bırıktıretın simvol – Digital-kiız üi türındegı NOMADS: Traditional and Digital konseptualdyq ekspozisiisyn tanystyrdy. Ekspozisiiny Qazaqstan Prezidentı Qasym-Jomart Toqaev, BŪŪ Bas hatşysy jäne qatysuşy elderdıñ delegasii basşylary tamaşalady.

Ministr Jaslan Madiev sifrlyq täuelsızdık, halyqaralyq tehnoserıktestık pen Jİ-dı etikalyq tūrğyda engızudıñ mañyzdy qadamdaryna toqtalyp, elımızdıñ negızgı sifrlyq bastamalarymen tanystyryp öttı. 

«Qazaqstan - dästürge degen qūrmet pen tehnologiilyq progress üilesım tabatyn memleket. Bız BŪŪ aisynda sifrlyq jetıstıkterımızben bölısuge daiynbyz», - dedı ministr.

Konferensii aisynda sifrlyq tehnologiilar, jasandy intellekt jäne GovTech salasyndağy auqymdy özgerısterdı körsetetın strategiilyq bastamalar tanystyryldy. Olardyñ ışınde Qazaqstan Respublikasy Prezidentınıñ tapsyrmasymen qūrylğan Alem.AI halyqaralyq jasandy intellekt ortalyğy da boldy. Būl ortalyq 2025 jyly startaptar, zertteuşıler men IT mamandar üşın öñırlık habqa ainalyp, yntymaqtastyq pen innovasiilarğa arnalğan platforma bolmaq.

Sonymen qatar, jiyn barysynda Sifrlyq damu, innovasiilar jäne aeroğaryş önerkäsıbı ministrı Jaslan Madiev Ortalyq Euraziidağy alğaşqy ärı eñ ırı superkomputerlık klasterdıñ ıske qosylğanyn mälımdedı. Klaster Tier 3 deñgeiındegı derekter öñdeu ortalyğy bazasynda ornalastyrylğan. Būl klaster sifrlyq egemendıktı nyğaityp, IT-infraqūrylymdy damytu aisynda startaptar, ğylymi-zertteu instituttary, oqu oryndary men memlekettık organdarğa joğary önımdı esepteu mümkındıgın ūsynady.

Tağy bır mañyzdy jetıstıkterdıñ bırı - ūlttyq jasandy intellekt platformasy, ol 100-den astam AI-agenttı qamtyp, Egov jäne e-Otinish siiqty elektrondyq ükımet jüielerındegı negızgı prosesterdı avtomattandyrady. Aşyq bastapqy kodty (open-source) şeşımderdı qoldanudyñ arqasynda būl platforma memlekettık apparattyñ jüktemesın azaityp, halyq üşın qyzmetterdıñ qoljetımdılıgın arttyrdy.

Ekspozisiida BŪŪ Damu bağdarlamasymen (PROON) bırlesıp jüzege asyrylğan «Otbasynyñ sifrlyq kartasy» (OSK) jobasyna basa män berıldı. Būl joba Smart Data Ukimet jüiesıne negızdelgen skoringtık model bolyp tabylady jäne ol naqty uaqyt rejimınde 120-dan astam derekközden aqparat jinaidy. Bügınde 6 millionnan astam otbasy 100-den astam körsetkış negızınde 5 baldyq şkala boiynşa bağalanyp ülgergen.

Būl model azamattardyñ ötınışınsız körsetıletın proaktivtı qyzmetterge köşuge mümkındık berdı — qazırgı tañda 4,5 millionnan astam osyndai qyzmet körsetıldı. Jüiege engızılgen Jİ äleumettık jağdai dinamikasyn taldap, äkımderge naqty ūsynystar beredı jäne öñırlık täjıribe negızınde jetıldırılıp, äleumettık qoldaudyñ däldıgı men tiımdılıgın arttyrady.

Halyqaralyq arenada Qazaqstan GovTech bağytynda ärıptestıktı belsendı damytyp, Täjıkstan, Togo jäne basqa da elderge sifrlyq şeşımderdı eksporttauda. Sonymen qatar, aşyq bastapqy kodty (open-source) şeşımdermen almasuğa jäne sifrlyq qoğamdyq igılıkterdı (public goods) taratuğa arnalğan infraqūrylym qalyptasyp keledı.

Qazaqstan öñırlık sifrlyq hab retınde öz pozisiisyn nyğaityp keledı. Ol būl maqsatqa qol jetkızu üşın, yntymaqtastyq, bılım almasu jäne tehnologiilyq alins qūru bağytyn tañdaidy.

Kazakhstan Showcases Digital Future at UN Conference in Avaza