Jylqy etın jeseñ myqty bolasyñ

30 Qaras'a, 2024

Bala kezımde äjem «jylqy etın jeseñ myqty bolasyñ» dep däm tattyratyn - fransuz Arno Driolletpen sūhbat

ASTANA. KAZINFORM – Biyl qazan aiynda Fransiida Mal şaruaşylyğy sammitı ötken bolatyn. Osynau halyqaralyq ıs-şara barysynda «Qaiyp Ata» men Pegase BVS kompaniilary arasynda jylqy etın Fransiiğa jetkızudı ūiymdastyru jönındegı yntymaqtastyq turaly kelısımge qol qoiylğan edı. Osyğan orai Parij tūrğyny Arno Driollettı sözge tartyp, Fransiida jylqy etın qanşalyqty tūtynatynyn, fransuzdardyñ as mäzırındegı jylqy etınen daiyndalatyn tağamdar jaily sūrap bılgen edık. 

- Fransiida jylqy etın qanşalyqty tūtynady?

- Jalpy tūtynylatyn ettıñ 10 paiyzy şamasynda. Degenmen, būl derek töñıregınde dau köp. Öitkenı, fransuzdardyñ jylqy etın jeuı jyldan jylğa tömendep kele jatyr. Agreste kompaniisynyñ derekterıne säikes, 2022 jyly tūtas et balamasynda alğanda jalpy et tūtynudağy jylqy etınıñ ülesı nebärı 0,1 paiyzdy qūrağan eken. Iğni, şoşqa (37,6 paiyz), tauyq (26,5) jäne siyr (26,1) etın tūtynu öte joğary. Elımızdıñ Auyl şaruaşylyğy ministrlıgı jürgızgen statistikalyq derekterden de jylqy etın tūtynu kölemınıñ soñğy 10 jylda 10 paiyzğa tömendegenın baiqauğa bolady. Aitalyq, FranceAgriMer ūlttyq auyl şaruaşylyğy jäne teñız önımderı institutynyñ derekterıne säikes, 2022 jyly elımızde nebärı 3 882 jylqy soiylğan. Al 2012 jyly 18 myñnan astam januar qasaphanağa jıberılgen edı. 

Arno Driollet

- Al as mäzırlerıñızde jylqy etınen daiyndalatyn qandai tağamdar bar?

- Menıñ bıluımşe, bızde jylqy etınen äzırlenetın arnaiy tağamdar joq. Alaida, ädette jylqy etınen äzırlenetın «cervelas» degen şūjyğymyz bar. Bız jylqy etın siyr etı siiqty jeimız. Tartar (tartare) jasaimyz, būqtyramyz, quyramyz. Fransiida jylqy etın arnaiy qasaphanadan (boucherie de chevaline) taba alasyz. Bıraq, soñğy uaqytta olardyñ qatary jyldan jylğa azaiyp bara jatyr.

- Fransuz meiramhanalarynda jylqy etınen daiyndalatyn tağamdar bar ma?

- Bolady. Bıraq öte sirek kezdesedı.

- Jylqy etınen, jalpy qazaqtyñ ūlttyq tağamdarynan däm tatyp kördıñız be?

- İä, öitkenı, jūbaiym qazaq ärı Qazaqstanmen tyğyz jūmys ısteimın. Sondyqtan soñğy 10 jyl boiy elderıñızde ünemı bolyp tūramyn.

- Qazaqtyñ qandai ūlttyq tağamdary ūnady?

- Et pen bauyrsaq. Mūnan bölek, sızderdıñ ūlttyq tağamdaryñyz sanalmasa da mäntı, tūşpara, käuap jäne lağmandy süisınıp jeimın.

- Qazaqstannan jylqy etı Fransiiğa eksporttalyp jatsa satyp alar ma edıñız?

- Naqty aita almaimyn. Öitkenı, Fransiida eş uaqytta jylqy etın satyp alyp, asyp körmegen edım. İä, bala kezımde jylqy etın jedım. Äjem «myqty, batyl adam bolu üşın jylqy etın jeu kerek» dep däm tattyratyn. Alaida, sol uaqyttan keiın Qazaqstanğa barğanda ne bolmasa osy jerdegı qazaq dostarym qonaqqa şaqyrğanda bolmasa, jylqy etın jegen emespın. Mümkın Parij törınde, üiıñde jylqy etın asyp tūrğan jön şyğar...