Özbekstanda Jambyl Jabaevtyñ 180 jyldyq mereitoiyna arnalğan mädeni keş öttı

27 Qazan 2026

Halyqtar dostyğynyñ dänekerı

EKI ELDI BIRIKTIRGEN JAMBYL JYRY

Özbekstanda, Taşkent oblysy, Joğaryşyrşyq audanynda Jambyl Jabaevtyñ 180 jyldyq mereitoiyna arnalğan mädeni-ağartuşylyq keş joğary deñgeide öttı.

Taşkent oblysy, Joğaryşyrşyq audanynda 2026 jylğy 25 oktibrde Gülıstan mahalla azamattar jiyny aumağyndağy “Ūlttar dostyğy” mädeniet saraiynda qazaq halqynyñ ūly aqyny Jambyl Jabaevtyñ 180 jyldyq mereitoiyna arnalğan “Jyr alyby Jambyl Jabaev” atty mädeni-ağartuşylyq şara öttı. Ony Taşkent oblystyq Qazaq ūlttyq mädeni ortalyğy Joğaryşyrşyq audany äkımşılıgımen, Joğaryşyrşyq audandyq Qazaq ūlttyq mädeni ortalyğymen jäne audandyq mädeniet bölımımen yntymaqtastyqta ūiymdastyrdy. Is-şaranyñ joğary därejede ötkızıluıne RQŪMO törağasy Serıkbai Üsenov, Taşkent oblystyq qazaq ūlttyq mädeni ortalyğynyñ törağasy Saparalı Erkebaev, Joğaryşyrşyq audandyq bölımınıñ törağasy İskander Alaşbaev, tağy basqa belsendı tūlğalar atsalysty.

Şarağa qoğam ökılderı, ziily qauym, jastar men būqaralyq aqparat qūraldarynyñ ökılderı, sondai-aq bır top qazaqstandyq ğylymi-zertteu boiynşa ekspedisii ökılderı de qatysty. Mädeni şara qonaqtardy qarsy aludan bastalyp, memlekettık änūran oryndaldy. Is-şarany moderator Talğat Qaldybaev jürgızdı. Keştı Özbekstan Qazaq ūlttyq mädeni ortalyğynyñ törağasy Serıkbai Üsenov kırıspe sözben aşyp berdı.

Qazaqstannyñ Özbekstandağy Tötenşe jäne Ökılettı Elşısı Eraly Toğjanov, Özbekstan Qazaq ūlttyq mädeni ortalyğynyñ törağasy Serıkbai Üsenov, “Nūrly jol” gazetınıñ bas redaktory Ğūlamzäkır Usupov, Taşkent oblystyq ūlttyq mädeni ortalyğynyñ törağasy Saparali Erkebaev, professor Esenalı Berdaliev, aqyndardan Saparbek İmanbekov, Lala Jünısqyzy, Zämira Mūsaevalar qūttyqtau söz söiledı. Öz kezegınde olar Jambyl Jabaevtyñ qazaq ädebietı men halyq poeziisyndağy ornyn, aqyn mūrasyn jas ūrpaqqa nasihattaudyñ mañyzyn erekşe atap öttı.

— Ūly tūlğalardyñ mereitoilaryn atap ötu, olardyñ keiıngıge qaldyrğan öşpes mūrasyn jas ūrpaqtardyñ boiyna tereñ sıñdıru, ūlttyq qūndylyqtardy saqtau men damytu barşamyzdyñ ortaq mındetımız. Osyndai ädebi keşter, şyğarmaşylyq kezdesuler, berekelı basqosular bauyrlas ekı memlekettıñ bailanystaryn odan ärı nyğaita tüsetını sözsız, — deidı Qazaqstannyñ Özbekstandağy Tötenşe jäne Ökılettı Elşısı Eraly Toğjanov.

Jambyl Jabaev aqyndyq önerdı Süiınbai Aronūlynan üirenıp, öleñdı tosynnan suyryp salyp aitu önerın meñgerdı. Onyñ dañqy 1881 jyly būryn jeñılmegen Qūlmambetpen ötken aitystan keiın asqaqtady. Aqynnyñ şyğarmaşylyq mūrasy öte mol. Onyñ “Şağym”, “Menıñ pırım Süiınbai”, “Kedei küiı”, “Ädıldık kerek halyqqa” öleñderı men Ötegen, Sūranşy batyrlar jaily dastandary halyqtyñ sanasynda tereñ ız qaldyrdy. Qazaq poeziisynyñ ırı ökılı ekı ğasyr toğysynda ömır sürıp, el tağdyryndağy ırı özgerısterdıñ kuägerı boldy. Keñes däuırınde onyñ eñbegı joğary bağalandy: Jambyl 1936 jyly Eñbek Qyzyl Tu ordenımen, 1938 jyly Lenin ordenımen marapattalyp, 1941 jyly Stalin syilyğynyñ ekınşı därejelı iegerı atandy. Ūly Otan soğysy jyldarynda aqynnyñ “Leningradtyq örenım” jyry keñınen tanyldy.  Jambyl Jabaev 1945 jyly 22 iunda, 99 jasynda Almatyda qaitys boldy.

Şaranyñ bağdarlamasy boiynşa Jambyl Jabaevtyñ ömırı men şyğarmaşylyğynan körkem oqular men sahnalyq qoiylymdar körsetıldı. Jastar jäne mektep oquşylary aqynnyñ öleñderın jatqa oqydy. Jastardyñ qatysuymen aqyn ömırı men şyğarmaşylyğyna arnalğan sahnalyq oryndau körsetıldı.

Keştıñ “Ūlttyq äuender men änder” bölımınde aqyn, änşı Sahibek Qūttybaev tamaşa öner körsettı. Qūlmahan Düisenov pen Talğat Toqtar aitys önerın körermenderge tartu etıp, ystyq yqylasqa bölendı. Sabyrjan Tölendiev, Qanat Erkebaev, Erlan Älımqūlovtar önerlerımen jinalğandardy tamsandyrdy. Al “Jūldyz” bi toby qazaq ūlttyq äsem bilerımen körermenderdıñ tūla boiyn bır sergıttı.

Jalpy alğanda, Joğaryşyrşyq audanyndağy Jambyl Jabaevtyñ mereitoiyna arnalyp joğary deñgeide ötkızılgen  mūndai şaralar ūlttyq mädeniettı, ana tılımızdı jäne ruhani mūrany saqtap, jas ūrpaqqa jetkızudıñ mañyzdy alañyna ainaldy. Özbekstandağy ädebietsüier qalyñ jūrtşylyq aqynnyñ mūrasyn keñınen nasihattauğa, sondai-aq mädeni bailanystardy nyğaituğa öz ülesterın qosudy ärqaşan jalğastyra bermek.

Avtory: Aruhan AQPANBETOVA, Özbekstandağy “Nūrly jol” gazetınıñ tılşısı.