tyrkystan.kz: Ğabit Müsıreptıñ qos kıtaby jaryq kördı

27 May'sym 2026

Elorda törındegı Ūlttyq akademiilyq kıtaphanada qazaq baspasözınıñ qara şañyrağy – Egemen Qazaqstan gazetınıñ bas redaktory, qarymdy qalamger ärı belgılı publisist Ğabit Müsıreptıñ «Soñğy mümkındık» jäne «Bolmysy bölek Besqala» atty qos bırdei kıtaby  oqyrmanğa jol tartty. Söz önerın qadırlegen ziily qauym men qalamdas bauyrlary jinalğan būl saltanatty ıs-şara jai ğana kıtaptyñ tanystyrylymy  emes, ūlttyq jurnalistika men kösemsözdıñ ırı bır belesın qorytyndylağan şyğarmaşylyq esep beru keşıne ainaldy.

«Soñğy mümkındık» dep atalatyn kıtapta avtor jeke bastyñ emes, tūtas bır halyqtyñ, memleket pen ūlttyñ keşegı tarih tağylymy men bügıngı tynys-tırşılıgın bezbenge salady. Kıtap atauy­nyñ özınde ülken jauapkerşılık, aitpasa bolmaityn aşy şyndyq pen tereñ filosofiilyq män jatyr. Avtor ondağy är tuyndyda talai qiyndyqty bastan keşırıp, «myñ ölıp, myñ tırılgen» halyq­tyñ endı tağy da qatelıkke jol bermeu kerektıgın airyqşa atap kör­setedı. Bas redaktordyñ būl şyğarmasy oqyrmanğa eñ qymbat qazyna men baqyt Täuelsızdık ekenın sezındıredı.

«Ekı kıtap ta keiıngı jyldary jazğan jinağym. Bırınde ūlttyq müdde, memle­ketşıldık mäselelerı, elımızdıñ Täuel­sızdıgı haqynda bolatyn bolsa, ekınşı tuyndy menıñ tuğan jerım Besqala jai­ynda jazylğan. Menıñ şyğarma­larym qazaq jūrtyna jetıp jatsa, onda eñbek­tıñ aqtalğany. Bügıngı ıs-şarağa jiylğan qauymğa myñ alğys! Bır-bırımızdı qoldap, ruhani düniemızben bölısken kezde ğana adamnyñ jazğany bağalana tüsedı dep oilaimyn», – dedı avtor ağynan jarylyp.

Perzenttık mahabbat pen sağynyş­tan tuğan ekınşı tuyndy – «Bolmysy bölek Besqala» kıtaby. Būl – qalamgerdıñ öz tuğan ölkesıne, sol aimaqtyñ tarihy men bügınıne arnağan ruhani tağzymy.

Kıtaptyñ arqauy – osy qūtty öñırden şyqqan, esımı elge tanymal bolğan körnektı tūlğalardyñ ğibratty ğūmyry. Ğabit Müsırep özıne tän körkem, beinelı ärı äserlı tılmen sol azamattardyñ öner men ömır jolyndağy qol jetkızgen tabystaryn, qiyndyğy men quanyşyn şeber surettegen. Keiıpkerlerınıñ ışkı älemıne üñıle otyryp, olardyñ adami ärı şyğarmaşylyq bolmysyn jan-jaqty aşyp körsetedı.

Tūsaukeser barysynda söz alğan Qa­zaqstannyñ eñbek sıñırgen qairatkerı, belgılı publisist Sauytbek Abdrahmanov Ğabit Müsıreptıñ jurnalistikadağy batyldyğy men käsıbi şeberlıgıne toqta­lyp, kezınde qazaq ädebietınıñ abyzy Äbış Kekılbaevtyñ jas jurnalis­ke bergen joğary bağasyn tebırene eske aldy:

«2002 jyly Äbış Kekılbaiūlymen Türkiiğa saparlap qaittyq. Äbekeñ «Türkı düniesıne qyzmet» halyqaralyq syilyğyn alğan edı sonda. Bas-aiğy bır aptadai jürgenbız. Elge oralysymen şarua­dan şarua şyğyp, jolsapar sozy­l­yp bara jatty. Basqaşa pışın ızdep, sūhbat jasaudy ūsyndym. Äbış ağa kel­ıstı. Tañerteñ üiıne baryp, äñgımemızdı diktofonğa jazyp alyp qaittym. Endı ony nömırge salu turaly oi keldı. Bas redaktor Erjūman Smaiylğa «Osyny kım qağazğa tez tüsırıp bere alady?» degenımde Erekeñ Ğabittı atady. Redaksiida tılşı, ağa tılşı, şoluşy, bölım meñgeruşısı siiqty satylardyñ bärınen ötıp ysyl­ğan, onyñ üstıne saisatqa jetık Ğabit diktofondağy sözdı tyñdap, teruşıge diktovka jasap otyryp, jūmysty tez tyndyrdy. Būl – aituğa ğana oñai. Qazırgıdei qaltafonğa qarap, är on bes sekundqa ne alğa, ne artqa jyljytyp tyñdai beretın kez emes, kassetaly dik­to­fondy söilem saiyn ärı-berı ainal­dyryp jatqanyñ. Sonymen mätın qolğa tidı. Endı redaksiilauğa kırısetın şy­ğarmyn dep oilağanmyn, qanşa aitqan­men auyzekı sözdıñ aty auyzekı söz ğoi. Joq, Ğabit aitylğannyñ däljazbasyn jasamapty, kädımgı sūhbat mätınınıñ gazettık nūsqasyn daiyndapty. Kei oi­lardy syğymdap jetkızgen, taqyryptan auyñqyrap tūrğan tūstardy alyp tastağan. Üstınen bır jürıp ötıp, azyn-aulaq tüzetudı tez engızıp, üiıne alyp baryp, oqytqanymda Äbış ağanyñ jūmysymyzdyñ jedeğabyldyğyna bır tañdanğany, taspadan tüsırgen jurnalis­tıñ şalymdylyğyna ekı tañdanğany älı este. «Jıgıtıñ jıptıktei etıptı. Qysqartu­lary qandai qonymdy! Atyn qalai däl qoiğan!» dep te süisıngen edı. «Özıñızdıñ sözıñız ğoi» desem, Äbekeñ «Sözdıñ ışın­degı dänın tapqanyn aitsaişy» deidı. Taqyryp «Adamnyñ künı adammen» dep qoiylğan edı. Sūhbat nömırge (2002, 6 säuır) salyndy. Soñyna «Taspadan tüsır­gen Ğabit Müsırep» dep jazyldy. Osydan keiın Ğabitke senımım arta berdı  Şyn mänınde, Ğabit jurnalistika soqpa­ğynda jankeştılıkpen eñbek etıp, bas basylymğa aq adal qyzmet etıp kele jatqan jan».

Sonymen qatar belgılı jazuşy Mädi Aiymbetov avtordyñ tek şeber qalamger ğana emes, bılıktı ūiymdastyruşy, zamanaui media-menedjer ekenın alğa tartty. Onyñ aituynşa, kezınde «Nūr Astana» gazetın aiğynan tık tūrğyzuğa küş salğan Ğabit Müsırep bügınde elı­mızdıñ bas basylymynyñ tızgının bekem ūstap, «oqyrmandy gazetke, gazettı oqyrmanğa jaqyndatu» missiisyn abyroimen atqaryp keledı.

Quanyş Jienbai, Şarhan Qazyğūl, Erkın Qydyr, Amantai Şärıp  sekıldı ağalary da Ğabittıñ şyğarmaşylyğyna jan-jaqty taldau jasady. 

Aita keteiık, osy uaqytqa deiın qalamgerdıñ oqyrman jyly qabyldağan 5 bırdei jinağy jaryq körgen bolatyn. Al bügıngı tūsauy kesılgen jaña qos tuyndynyñ ärqaisysy 500 danamen basylyp şyqty. Täuelsızdıktıñ qadırın ūq­tyryp, tuğan jerdıñ topyrağyn ardaq­tauğa ündeitın būl qos kıtap – qazaq ruhaniitynyñ qoryna qosylğan qūndy qazyna bolary sözsız.

 

 

Avtory: Nauryzbek SARŞA

Material turkystan.kz saitynan alyndy. 

Derekköz: turkystan.kz