Elorda törındegı Ūlttyq akademiilyq kıtaphanada qazaq baspasözınıñ qara şañyrağy – Egemen Qazaqstan gazetınıñ bas redaktory, qarymdy qalamger ärı belgılı publisist Ğabit Müsıreptıñ «Soñğy mümkındık» jäne «Bolmysy bölek Besqala» atty qos bırdei kıtaby oqyrmanğa jol tartty. Söz önerın qadırlegen ziily qauym men qalamdas bauyrlary jinalğan būl saltanatty ıs-şara jai ğana kıtaptyñ tanystyrylymy emes, ūlttyq jurnalistika men kösemsözdıñ ırı bır belesın qorytyndylağan şyğarmaşylyq esep beru keşıne ainaldy.
«Soñğy mümkındık» dep atalatyn kıtapta avtor jeke bastyñ emes, tūtas bır halyqtyñ, memleket pen ūlttyñ keşegı tarih tağylymy men bügıngı tynys-tırşılıgın bezbenge salady. Kıtap atauynyñ özınde ülken jauapkerşılık, aitpasa bolmaityn aşy şyndyq pen tereñ filosofiilyq män jatyr. Avtor ondağy är tuyndyda talai qiyndyqty bastan keşırıp, «myñ ölıp, myñ tırılgen» halyqtyñ endı tağy da qatelıkke jol bermeu kerektıgın airyqşa atap körsetedı. Bas redaktordyñ būl şyğarmasy oqyrmanğa eñ qymbat qazyna men baqyt Täuelsızdık ekenın sezındıredı.
«Ekı kıtap ta keiıngı jyldary jazğan jinağym. Bırınde ūlttyq müdde, memleketşıldık mäselelerı, elımızdıñ Täuelsızdıgı haqynda bolatyn bolsa, ekınşı tuyndy menıñ tuğan jerım Besqala jaiynda jazylğan. Menıñ şyğarmalarym qazaq jūrtyna jetıp jatsa, onda eñbektıñ aqtalğany. Bügıngı ıs-şarağa jiylğan qauymğa myñ alğys! Bır-bırımızdı qoldap, ruhani düniemızben bölısken kezde ğana adamnyñ jazğany bağalana tüsedı dep oilaimyn», – dedı avtor ağynan jarylyp.
Perzenttık mahabbat pen sağynyştan tuğan ekınşı tuyndy – «Bolmysy bölek Besqala» kıtaby. Būl – qalamgerdıñ öz tuğan ölkesıne, sol aimaqtyñ tarihy men bügınıne arnağan ruhani tağzymy.
Kıtaptyñ arqauy – osy qūtty öñırden şyqqan, esımı elge tanymal bolğan körnektı tūlğalardyñ ğibratty ğūmyry. Ğabit Müsırep özıne tän körkem, beinelı ärı äserlı tılmen sol azamattardyñ öner men ömır jolyndağy qol jetkızgen tabystaryn, qiyndyğy men quanyşyn şeber surettegen. Keiıpkerlerınıñ ışkı älemıne üñıle otyryp, olardyñ adami ärı şyğarmaşylyq bolmysyn jan-jaqty aşyp körsetedı.
Tūsaukeser barysynda söz alğan Qazaqstannyñ eñbek sıñırgen qairatkerı, belgılı publisist Sauytbek Abdrahmanov Ğabit Müsıreptıñ jurnalistikadağy batyldyğy men käsıbi şeberlıgıne toqtalyp, kezınde qazaq ädebietınıñ abyzy Äbış Kekılbaevtyñ jas jurnaliske bergen joğary bağasyn tebırene eske aldy:
«2002 jyly Äbış Kekılbaiūlymen Türkiiğa saparlap qaittyq. Äbekeñ «Türkı düniesıne qyzmet» halyqaralyq syilyğyn alğan edı sonda. Bas-aiğy bır aptadai jürgenbız. Elge oralysymen şaruadan şarua şyğyp, jolsapar sozylyp bara jatty. Basqaşa pışın ızdep, sūhbat jasaudy ūsyndym. Äbış ağa kelıstı. Tañerteñ üiıne baryp, äñgımemızdı diktofonğa jazyp alyp qaittym. Endı ony nömırge salu turaly oi keldı. Bas redaktor Erjūman Smaiylğa «Osyny kım qağazğa tez tüsırıp bere alady?» degenımde Erekeñ Ğabittı atady. Redaksiida tılşı, ağa tılşı, şoluşy, bölım meñgeruşısı siiqty satylardyñ bärınen ötıp ysylğan, onyñ üstıne saisatqa jetık Ğabit diktofondağy sözdı tyñdap, teruşıge diktovka jasap otyryp, jūmysty tez tyndyrdy. Būl – aituğa ğana oñai. Qazırgıdei qaltafonğa qarap, är on bes sekundqa ne alğa, ne artqa jyljytyp tyñdai beretın kez emes, kassetaly diktofondy söilem saiyn ärı-berı ainaldyryp jatqanyñ. Sonymen mätın qolğa tidı. Endı redaksiilauğa kırısetın şyğarmyn dep oilağanmyn, qanşa aitqanmen auyzekı sözdıñ aty auyzekı söz ğoi. Joq, Ğabit aitylğannyñ däljazbasyn jasamapty, kädımgı sūhbat mätınınıñ gazettık nūsqasyn daiyndapty. Kei oilardy syğymdap jetkızgen, taqyryptan auyñqyrap tūrğan tūstardy alyp tastağan. Üstınen bır jürıp ötıp, azyn-aulaq tüzetudı tez engızıp, üiıne alyp baryp, oqytqanymda Äbış ağanyñ jūmysymyzdyñ jedeğabyldyğyna bır tañdanğany, taspadan tüsırgen jurnalistıñ şalymdylyğyna ekı tañdanğany älı este. «Jıgıtıñ jıptıktei etıptı. Qysqartulary qandai qonymdy! Atyn qalai däl qoiğan!» dep te süisıngen edı. «Özıñızdıñ sözıñız ğoi» desem, Äbekeñ «Sözdıñ ışındegı dänın tapqanyn aitsaişy» deidı. Taqyryp «Adamnyñ künı adammen» dep qoiylğan edı. Sūhbat nömırge (2002, 6 säuır) salyndy. Soñyna «Taspadan tüsırgen Ğabit Müsırep» dep jazyldy. Osydan keiın Ğabitke senımım arta berdı Şyn mänınde, Ğabit jurnalistika soqpağynda jankeştılıkpen eñbek etıp, bas basylymğa aq adal qyzmet etıp kele jatqan jan».
Sonymen qatar belgılı jazuşy Mädi Aiymbetov avtordyñ tek şeber qalamger ğana emes, bılıktı ūiymdastyruşy, zamanaui media-menedjer ekenın alğa tartty. Onyñ aituynşa, kezınde «Nūr Astana» gazetın aiğynan tık tūrğyzuğa küş salğan Ğabit Müsırep bügınde elımızdıñ bas basylymynyñ tızgının bekem ūstap, «oqyrmandy gazetke, gazettı oqyrmanğa jaqyndatu» missiisyn abyroimen atqaryp keledı.
Quanyş Jienbai, Şarhan Qazyğūl, Erkın Qydyr, Amantai Şärıp sekıldı ağalary da Ğabittıñ şyğarmaşylyğyna jan-jaqty taldau jasady.
Aita keteiık, osy uaqytqa deiın qalamgerdıñ oqyrman jyly qabyldağan 5 bırdei jinağy jaryq körgen bolatyn. Al bügıngı tūsauy kesılgen jaña qos tuyndynyñ ärqaisysy 500 danamen basylyp şyqty. Täuelsızdıktıñ qadırın ūqtyryp, tuğan jerdıñ topyrağyn ardaqtauğa ündeitın būl qos kıtap – qazaq ruhaniitynyñ qoryna qosylğan qūndy qazyna bolary sözsız.



Avtory: Nauryzbek SARŞA
Material turkystan.kz saitynan alyndy.
Derekköz: turkystan.kz