Kapital.kz: Jasandy intellekt jäne qazaq ğylymy. AQŞ-tağy tūñğyş qazaq professorymen sūhbat

03 S'ilde 2026

Jasandy intellekt bügınde älemdegı eñ yqpaldy tehnologiilyq bağyttardyñ bırıne ainaldy. Jİ salasyndağy jarysqa ırı memleketter men tehnologiilyq alpauyttar ğana emes, universitetter men ğylymi ortalyqtar da belsendı aralasyp jatyr. Al osy qarqyndy özgerıster kezeñınde halyqaralyq ğylymi ortada qazaq jastarynyñ da esımı estıle bastady. Solardyñ bırı – Purdue University universitetı jasandy intellekt fakultetınıñ professory, Nace.AI kompaniisynyñ Chief Scientist mamany Äbılqaiyr Saparov.

Ol AQŞ-tağy tereñ maşinalyq oqytu salasyndağy alğaşqy qazaq professory sanalady. Princeton universitetınde bakalavriat tämamdap, Carnegie Mellon University-de tereñ oqytu bağyty boiynşa PhD därejesın qorğağan ğalym bügınde maşinalyq oqytu, jasandy intellekt zertteulerı jäne ğylymi injenerii bağytynda jūmys ıstep jür.

Äbılqaiyr Saparov Kapital.kz ıskerlık aqparat ortalyğyna jasandy intellektınıñ bolaşağy, Qazaqstandağy ğylymnyñ damuy, älemdık deñgeidegı zertteuşı boludyñ joly, Jİ salasyndağy basty mäseleler men jas ğalymdardyñ jiı jıberetın qatelıkterı turaly keñınen äñgımeledı.

– Äbılqaiyr, aldymen ömır jolyñyz, nemen ainalysqanyñyz turaly aityp berseñız.

– Men düniege kelgennen keiın şamamen 1994 jyly, iğni Keñes odağy ydyrağan soñ köp ūzamai, ata-anam, äpkemmen bırge AQŞ-qa köştık. Alğaşynda AQŞ-tyñ oñtüstıgındegı Alabama ştatynda şamamen jetı jyl tūrdyq. Sol jerde memlekettık mektepte oqi bastadym. Keiın Nu-Djersi ştatyna köştık. Būl Nu-İork pen Filadelfiiğa jaqyn ornalasqan öñır. Balalyq şağymnyñ negızgı bölıgı sol jerde öttı.

Keiın Prinston universitetınde bakalavriatta oqyp, komputerlık ğylymdardy meñgerdım. Sol kezde zertteu salasyna qyzyğuşylyğym oinyp, jasandy intellekt pen maşinalyq oqytu bağytynda ğylymi jūmyspen ainalysqym keletının tüsındım.

Odan keiın PhD därejesın alu üşın aspiranturağa tüsuge şeşım qabyldadym. Söitıp Karnegi-Mellon universitetıne oquğa tüstım. Ol Pittsburg qalasynda ornalasqan. Sol jerde bırneşe jyl boiy maşinalyq oqytu salasyn zerttep, ğylymi maqalalar jazudy üirendım. Keiın doktorlyq därejemdı qorğadym.

Odan soñ Nu-İork universitetınde ekı jyldyq doktorlyqtan keiıngı zertteuşı bağdarlamasynan öttım. Būl ğylymi täjıribemdı küşeitıp, professorlyq qyzmetke ümıtker retınde bäsekege qabıletımdı arttyrdy. Keiın türlı universitetterdegı professorlyq oryndarğa ötınış berıp, qazırgı tañda jūmys ıstep jürgen Purdue University-ge qabyldandym.

– Endı ata-anañyz turaly aityp berseñız. Olar AQŞ-qa nege köştı jäne nemen ainalysty?

– Äkem de zertteuşı ğalym. Ol negızınen biomedisina men soğan jaqyn salalarda jūmys ıstedı. Anam buhgalter boldy. Qazır ekeuı de zeinette.

Bır qyzyğy, äkem men joğary synypta oqyp jürgen kezde Qazaqstanğa qaita köşıp keldı. Söitıp Astanada jañadan aşylyp jatqan auruhanalar jüiesı men universitet jobalaryna qatysyp, jūmys ıstei bastady. Keiın Astanadağy universitette professor bolyp eñbek ettı jäne jaqynda ğana zeinetke şyqty.

Al anam äpkem ekeumız kolledjge tüskenge deiın AQŞ-ta qaldy. Keiın ol da äkemnıñ qasyna Astanağa köşıp kelıp, AQŞ elşılıgınde buhgalter bolyp jūmys ıstedı. Būl ol üşın sättı säikestık boldy deuge bolady. Qazır ekeuı de zeinette, saihattap jür.

– Qazaqstanda oqyp, keiın ırı tehnologiilyq kompaniilarda nemese startaptarda jūmys ıstep jürgen jastar turaly ne oilaisyz?

– Menıñşe, būl öte keremet qūbylys. Mysaly, Prinston universitetınde bırge oqyğan dostarymnyñ bırı keiın Almatyğa oralyp, startap-inkubator aşty. Qazır ol sızderdıñ qalada tanymal tūlğağa ainalğanyn bılemın. Ol öte myqty maman. Qazaqstandağy startap ekojüiesın damytuğa, äsırese komputerlık ğylymdar, maşinalyq oqytu jäne jasandy intellekt salalaryn ılgerıletuge üles qosyp jür.

Menıñşe, Qazaqstanda ğylym men käsıpkerlıktıñ damuyna ülken küş salynyp jatyr. Būl menı quantady. Nazarbaev universitetı sekıldı bılım beru jobalaryna investisii salynğany da mañyzdy dep oilaimyn. Studentter ğylym, injenerii, komputerlık ğylymdar men maşinalyq oqytu sekıldı mañyzdy salalardy öz elınde meñgerıp, bılım alsa, būl memleket üşın öte paidaly.

Jasandy intellekt uaqytşa trend pe, älde naqty bolaşaq pa?

– Endı jasandy intellekt turaly söilessek. Qazır Jİ taqyrybyn bükıl älem aityp jatyr. Qazaqstan sekıldı elder äzırge Jİ tehnologiisyn jasap jatqan joq, köbıne syrttan oqyp, zertteu üstınde. Sızdıñşe, Jİ startaptary men kompaniilary şyn mänınde qūndy önım jasap jatyr ma, älde būl uaqytşa trend pe?

– Öte jaqsy sūraq. Qazır Jİ salasyna öte köp investisii qūiylyp jatyr. Äsırese grafikalyq prosessor öndıretın kompaniilar Jİ kompaniilaryna qarjy salady, al Jİ kompaniilary öz kezegınde sol öndıruşılerden qaitadan grafikalyq prosessor satyp alady. Sondyqtan naryqta belgılı bır «köpırşık belgılerı» baiqalady.

Bıraq menıñ oiymşa, būl 2000 jyldardyñ basyndağy dot-com dağdarysyndağydai auqymdy emes. Öitkenı qazırgı Jİ tehnologiilarynyñ naqty paidasy men qoldanylu aisy äldeqaida keñ. Mysaly, bağdarlamalau salasy soñğy bırneşe jylda tübegeilı özgerdı. Qazır köptegen programmister önımdılıgın arttyru üşın Jİ qūraldaryn paidalanady. Äsırese şağyn jäne orta kölemdegı bağdarlamalardy jazuda būl qūraldar öte tiımdı.

Ärine, öte ülken jobalarda Jİ-dıñ mümkındıgı şekteulı boluy mümkın. Ondai kezde tapsyrmalardy bölıp beru kerek. Bıraq jalpy alğanda, jasandy intellekt türlı salalarda naqty qoldanysqa ie bolyp keledı jäne ekonomikadağy rölı küşeiıp jatyr.

Qazır adamdar Jİ-dı türlı maqsatta paidalanyp jatyr. Mysaly, suret salu, jarnamağa arnalğan vizual jasau, dauys generasiilau siiqty bağyttarda keñ qoldanylady. Sondyqtan käsıbi diktorlar men dauys akterlerı öz jūmystary üşın alañdai bastady. Öitkenı köptegen kompanii adam dauysyn emes, Jİ arqyly jasalğan dauysty paidalanuğa köşkısı keledı.

Beine öndırısınde de būl ürdıs baiqalady. Mysaly, soñğy ekı jyldağy Coca-Cola jarnamalarynyñ bırqatary Jİ kömegımen jasaldy. Iğni olardy būrynğydai animatorlar tolyqtai qolmen äzırlemegen. Kino industriisynda da alañdauşylyq bar. Sebebı keibıreuler bolaşaqta Jİ akterler şynaiy akterlerdı almastyruy mümkın dep qauıptenedı. Bıraq barlyq jūmys ornyn tolyqtai Jİ almastyrady dep oilamaimyn. Kei mamandyqtar rasynda köbırek qauıpke ūşyrauy mümkın. Alaida köptegen salada adam intellektısı men eñbegı älı de öte qajet bolady. Sondyqtan bärın tolyqtai avtomattandyru qiyn.

– Ğalym, injener jäne Jİ injenerı arasyndağy aiyrmaşylyq qandai?

– Öte jaqsy sūraq. AQŞ-ta būl bağyttardyñ bırneşe deñgeiı bar. Mysaly, software engineer, iğni bağdarlamalyq jasaqtama injenerı negızınen kod jazumen ainalysady. Kompanii oğan naqty tapsyrma beredı, belgılı bır bağdarlamany nemese funksiiny jasau kerek bolady. Sonda injener qandai algoritm qoldanu kerek, qandai derekter qūrylymy tiımdı bolady degen siiqty tehnikalyq şeşımderdı qabyldaidy. Ädette oğan bağdarlamalau tılı de aldyn ala berıledı. İnjener sol tıl arqyly mäselenı şeşıp, daiyn kodty tapsyrady.

Al research, iğni ğylymi zertteu mülde basqa deñgei. Mūnda basty maqsat – būryn eşkım jauap bermegen sūraqtarğa jauap ızdeu. Ğalymdar daiyn qūraldardy paidalanyp qana qoimaidy, köbıne mülde jaña algoritmder men jaña täsılder oilap tabady. Keide tıptı belgılı bır mäselenıñ şeşımı bar ma, joq pa, sonyñ özı belgısız bolady. Mūny tek zertteu arqyly anyqtauğa bolady.

Research engineer – osy ekeuınıñ ortasyndağy mamandyq deuge bolady. Ol bır jağynan ğylymi zertteumen ainalysady, iğni jaña sūraqtarğa jauap ızdeidı. Ekınşı jağynan, sol zertteulerdı jürgızu üşın kod jazady, täjıribeler qūrady, türlı jüielerdı ıske asyrady. Mysaly, jaña algoritm nemese jaña derekter qūrylymyn jasau kerek bolsa, ony tek teorii jüzınde emes, täjıribe arqyly da tekseru qajet. Sondyqtan research engineering – injeneriiny ğylymi zertteu maqsatynda qoldanatyn aralyq bağyt.

Jİ mamandaryna ne jetıspeidı?

– Qazır Jİ mamandary barşylyq. Bıraq fundamentaldy bılımdı tereñ tüsınetın adamdar az siiqty. Nelıkten?

– Menıñşe, būğan Jİ-dıñ ainalasyndağy haip pen ülken qyzyğuşylyq äser ettı. Qazır būl salağa öte köp investisii salynyp jatyr. Sūranys ta öte joğary. Bıraq maşinalyq oqytu men Jİ boiynşa tereñ daiyndyqtan ötken mamandar sany älı jetkılıksız. Äsırese PhD deñgeiındegı mamandar az. Sondyqtan kompaniilar keide fundamentaldy bılımı onşa tereñ emes mamandardy da jūmysqa aluğa daiyn.

Aldağy uaqytta Jİ men maşinalyq oqytu boiynşa joğary deñgeide bılım alğan mamandar köbeiedı dep oilaimyn. Bıraq būl ūzaq prosess. Bır adamdy PhD deñgeiınde daiyndau üşın köp uaqyt qajet. Sol sebeptı bolaşaqta sūranys azai ma, älde mamandar sany arta ma, ony uaqyt körsetedı.

– Zertteuşını praktik injenerden ajyratatyn negızgı tehnologiilyq bılım qandai dep oilaisyz?

– Menıñşe, zertteuşınıñ oilau jüiesı mülde basqaşa qalyptasady. PhD oqyğan kezde adam belgılı bır salany öte tereñ zertteidı. Tıptı keide basqa närselerdıñ bärın ūmytyp ketetındei deñgeide bır taqyrypqa tolyq şoğyrlanasyz. Dissertasii jazu barysynda sız bır ğana naqty taqyrypty tañdap, sol boiynşa älemdegı eñ myqty mamandardyñ bırıne ainaluğa tiıssız. Iğni däl sol tar bağyttağy bılımıñız köp jağdaida älemdegı kez kelgen adamnan tereñırek boluy mümkın.

Ärine, özge salalar men basqa taqyryptardy tolyq bılmeuıñız mümkın. Bıraq däl sol bağytta sız eñ tereñ bılım iesıne ainalasyz. Būl adamnyñ oilau täsılın özgertedı.

Ädette bız belgılı bır mäsele tuyndasa, sarapşylardan jauap ızdeimız. Al PhD barysynda sız sol taqyryptağy basty sarapşyğa ainalasyz. Iğni sızden artyq bıletın adam bolmauy mümkın. Sondyqtan zertteuşı qandai da bır mäselenı şeşpes būryn, aldymen osy bağytta basqa ğalymdar ne ıstegenın zertteidı. Ğylymi maqalalardy, jaña algoritmderdı, jariilanğan ädısterdı qaraidy. Barlyq aqparatty jinaqtağannan keiın ğana, osy mäselenı şeşudıñ eñ tiımdı joly qandai, būrynğy ädısterdıñ qaisysy älsız, nenı jañartuğa bolady degen sūraqtarğa jauap ızdeidı.

Al injenerdıñ täsılı säl özgeşe. İnjenerdıñ qolynda bağdarlamalau tılderı, algoritmder, derekter qūrylymdary siiqty daiyn qūraldar bolady. Ol sol qūraldardy naqty mäselenı şeşuge qalai tiımdı qoldanuğa bolatynyn oilaidy. Būl da öte tiımdı täsıl. Bıraq onyñ şekteuı bar. Kei jağdaida injener jaña ğylymi zertteulerden, jaña algoritmderden nemese jaña ädısterden habarsyz boluy mümkın.

Sondyqtan zertteuşı bolaşaqta qandai tehnologiilar men algoritmder tanymal bolatynyn aldyn ala tüsınuge tyrysady. Bır, ekı nemese bes jyldan keiın salanyñ qai bağytta damitynyn baqylap otyrady. Öitkenı zertteuşınıñ jūmysy mındettı türde jaña boluy kerek. Sondyqtan bız soñğy ğylymi jañalyqtardy ünemı baqylap jüremız.

Jas zertteuşıler men studentterdıñ jiı jıberetın üş basty qatelıgı

– AQŞ-ta maşinalyq oqytu jäne ğylymi zertteu bağytyndağy eñ myqty universitetter qaisy?

– Būl sūraqqa naqty jauap beru qiyn. Bıraq Carnegie Mellon University öte joğary deñgeide dep aitar edım. Sonymen qatar MIT, Stanford, UC Berkeley-dı atauğa bolady. Princeton da öte myqty universitet. Bıraq maşinalyq oqytu boiynşa Carnegie Mellon men MIT ädette eñ joğarğy qatarda atalady.

– Jas zertteuşıler qandai qatelıkterdı jiı jıberedı?

– Menıñşe, olardyñ köbı kurstarğa şamadan tys berılıp ketedı. Äsırese bakalavriat studentı kezınde GPA men bağalar öte mañyzdy. Sondyqtan jaqsy oqu qajet. Bıraq magistratura jäne doktorantura deñgeiınde, äsırese PhD kezınde, bağalardyñ mañyzy azaidy. Onyñ ornyna zertteu täjıribesı äldeqaida mañyzdy bola bastaidy.

Ärine, eger sızdıñ maqsatyñyz tek magistr därejesın alu bolsa, bağalar mañyzdy. Al maqsatyñyz PhD bolsa, eñ bastysy ğylymi zertteu jürgızu jäne ğylymi maqalalar jariilau kerek. Sondyqtan PhD kezınde uaqytyñyzdyñ köp bölıgın zertteuge arnağanyñyz jön. Iğni, ğylymi jobalardy belgılı bır deñgeige jetkızıp, olardy maqala retınde räsımdep, konferensiilar men ğylymi jurnaldarğa jariilau mañyzdy. Menıñşe, būl eñ basty närse. Tağy bır jiı kezdesetın qatelık, jas zertteuşıler ülken kartinany ūmytyp ketedı. Olar injener siiqty oilaudy jalğastyra beredı.

Al ğylymi zertteude bızdıñ maqsat tek būrynğydan jaqsyraq jüie jasau emes, būryn eşkım jauap bermegen ğylymi sūraqtarğa jauap tabu. Sondyqtan ğylymi jañalyq, iğni jañaşyldyq öte mañyzdy. Sızdıñ jasap jatqan dünieñız mındettı türde jaña boluy kerek.

– Adamnyñ ğylymdağy potensialyn qalai anyqtaisyz? Talant mañyzdy ma, älde tärtıp pen eñbek pe?

– Öte jaqsy sūraq. Men Purdue universitetınde PhD bağdarlamasyna qabyldau komissiisynda jūmys ıstedım. Bız komputerlık ğylym fakultetıne kım qabyldanatynyn şeşetınbız. Sol täjıribeden aitarym, bakalavriat studentı kezeñınde ğylymi maqala jariilağan student – öte küştı kandidat. Äsırese maqala bedeldı konferensiida jariilansa jäne student bırınşı avtor bolsa, būl bız üşın öte myqty signal. Būl onyñ zertteu jürgıze alatynyn, PhD kezınde de ğylymi maqalalar jariilai alatynyn körsetedı.

Student üşın zertteu täjıribesın bastaudyñ eñ tiımdı joldarynyñ bırı – sabaqta jaqsy nätije körsetu. Eger student pändı tereñ meñgerıp, belsendılık tanytsa, professorğa özın ūsynyp, bırge zertteu jobasynda jūmys ıstei alady. Osyndai zertteu jūmystary keiın ğylymi jariilanymdarğa alyp keledı. Al ğylymi maqalalar myqty konferensiilarda jariilansa, būl ülken artyqşylyq beredı.

Būdan bölek, bakalavr studentı kezınde bırge jūmys ıstegen professorlar ūsynym hat jazady. Būl da PhD qabyldau kezınde eñ mañyzdy faktorlardyñ bırı.

Jİ men maşinalyq oqytu salasyndağy şeşılmegen 3 kürdelı mäsele

– Qazır Jİ salasynda jetkılıktı bağalanbai jürgen bağyttar bar ma?

– Qazır bükıl nazar tereñ neirondyq oqytuğa auyp ketken. Soñğy on jylda būl bağyt öte tanymal boldy. Sondyqtan tereñ oqytu jetkılıktı bağalanbai jatyr dep aita almaimyn. Kerısınşe, būl salada adam öte köp.

Ülken tıldık modelder bağytynda da myñdağan zertteuşı jūmys ıstep jatyr. Bıraq neirosimvoldyq ädıster qyzyqty bağyt boluy mümkın dep oilaimyn. Būl tereñ neirondyq oqytu ädısı sekıldı neirondyq ädısterdı simvoldyq ädıstermen bırıktıruge bağyttalğan täsıl.

Simvoldyq ädısterdıñ neirondyq jüielerde joq artyqşylyqtary bar. Sondyqtan ekeuın dūrys bırıktırse, bolaşaqta äldeqaida tūraqty Jİ jasauğa mümkındık tuar edı. Mysaly, mūndai jüieler jalğan aqparatty oidan qūrastyruğa azyraq beiım boluy yqtimal. Sondyqtan däl osy bağyt qazır jetkılıktı bağalanbai jürgen salalardyñ bırı dep bılemın.

– Osy saladağy problemalar turaly ne aitasyz?

– Qazırgı jasandy intellekt pen maşinalyq oqytu salasynda älı de şeşılmegen kürdelı mäseleler köp. Mysaly, eñ ülken problemalardyñ bırı – ūzaq tızbektı paiymdau jasau qabıletı. Būl degenımız, köptegen qadamnan tūratyn kürdelı mäselelerdı jüielı türde şeşe alu. Mūndai qabılet äsırese bağdarlamalau salasynda öte mañyzdy. Ülken kölemdegı bağdarlamany jasau kezınde köptegen logikalyq qadamdy dūrys bailanystyryp otyru qajet.

Medisina men qūqyq salasynda da ūzaq tızbektı paiymdau asa mañyzdy röl atqarady. Tağy bır mañyzdy bağyt – robottehnika. Robottar öz äreketterınıñ tızbegın aldyn ala josparlai aluy kerek. Äsırese ūzaq merzımdı josparlau qiyn mäsele bolyp tūr. Al qazırgı Jİ modelderı robottehnika üşın qajet ūzaqmerzımdı josparlau mäselesın älı öte jaqsy şeşe almaidy.

Tağy bır mañyzdy aşyq mäsele – älem modelın qūru. Būl jüienıñ älem turaly ışkı model qūra bılu qabıletı. Iğni Jİ öz ortasynyñ belgılı bır ışkı beinesın qalyptastyryp, sonyñ kömegımen bolaşaq äreketterdı aldyn ala elestete aluy kerek. Adamdar da däl solai jūmys ısteidı. Bız belgılı bır äreket jasamas būryn, onyñ saldaryn oişa modeldeimız. Al qazırgı Jİ jüielerınde mūndai älem modelın qūru qabıletı älsız. Sondyqtan qazır köptegen zertteuşı jasandy intellekt jüielerıne myqtyraq älem modelın engızuge tyrysyp jatyr.

Nelıkten fundamentaldy ğylymdy damytu tek memleketke tiımdı?

– Terminator nemese Iron Man filmderındegı sekıldı jasandy intellekt paida boluy mümkın be?

– İä, būl oryndy alañdauşylyq. Kei adamdar būğan qatty alañdaidy. Jeke pıkırım boiynşa, teoriilyq tūrğyda mūndai närse boluy mümkın. Bıraq jaqyn bolaşaqta bolady dep oilamaimyn. Kem degende aldağy bes jylda ondai deñgeige jetpeimız. Al 10-20 jyldan keiın yqtimaldyğy artuy mümkın. Bıraq onyñ özı 50 paiyzdan joğary dep naqty aita almaimyn. Öitkenı būl sala öte jyldam damyp jatyr. Tıptı 10 jyldan keiın ne bolatynyn boljau barğan saiyn qiyn bolyp barady.

– Qazırgı Jİ jai ğana injenerii ma, älde ğylymğa ainalyp ülgerdı me?

– Qazır jasandy intellekt ğylymnyñ özınde de belsendı qoldanyla bastady. Mysaly, adamdar jasandy intellekt zertteuşısı nemese jasandy intellekt zertteu kömekşısı jüielerın jasap jatyr. Ğalymdar jasandy intellektını ğylymi maqala jazuğa; eksperiment jürgızuge; zertteu nätijelerın taldauğa qoldanyp jür. Iğni Jİ tek injenerii salasynda emes, ğylym salasynda da paidalanyla bastady.

Būl tek komputerlık ğylymmen şektelmeidı. Mysaly, medisinada, materialtanu bağytynda, fizikada jasandy intellekt jaña eksperimentter ūsynu üşın qoldanylyp jatyr. Ärine, ğylymi zertteulerdegı Jİ qoldanysy äzırge tolyq keñ taralğan joq. Qazır ony zertteuşılerdıñ az bölıgı ğana belsendı paidalanady. Bıraq būl tehnologii bırtındep keñınen taralyp keledı.

– Qazaqstanda nege fundamentaldy ğylymğa baratyn adamdar az? Būl bılım jüiesıne bailanysty ma, mädeniet pe, älde motivasii mäselesı me?

– Menıñşe, būğan ekı negızgı sebep bar. Bırınşısı, fundamentaldy ğylymğa qarjynyñ jetkılıksız bölınuı. Būl tüsınıktı de. Öitkenı fundamentaldy zertteulerden paida bırden kelmeidı. Būl – ūzaqmerzımdı investisii.

Al injenerii nemese zertteu injeneriisy bağytyndağy jobalardan nätije tezırek körınedı. Iğni zertteudı industriida qoldanyp, investisiinyñ qaitarymyn erterek aluğa bolady. Sondyqtan fundamentaldy ğylymdy damytu üşın memleket belsendırek qatysuy kerek dep oilaimyn. Sebebı memleket ūzaqmerzımdı nätije turaly köbırek oilai alady. Al biznes köbıne qysqamerzımdı tabysqa bağyttalady. Bıraq tek qarjy jetkılıksız. Sonymen qatar ğylymmen ainalysqysy keletın talantty zertteuşıler men studentter de qajet. Sondyqtan Qazaqstanda myqty universitetterdıñ boluy öte mañyzdy. Olar zertteuşılerdı tarta aluy kerek.

Menıñşe, qazır būl bağytta oñ özgerıster baiqalady. Universitetterge investisii artyp jatyr. Mysaly, Nazarbaev universitetı jaña formattağy öte myqty JOO-ğa ainaldy jäne talantty adamdardy köbırek tarta bastady. Sonymen qatar studentterge ğylymi zertteu jasaudy üiretetın professorlar qajet. Iğni, qarjylandyru, myqty oqytuşylar, talantty studentter bırdei mañyzdy.

– Al özıñız Qazaqstannan şyqqan älemdık deñgeidegı ğalym bola alamyn dep oilaisyz ba?

– Ümıttenemın. Men Qazaqstanda ğylymi zertteudı nasihattap, jastardy ğylymğa şabyttandyrğym keledı. Öitkenı būl tek Qazaqstan üşın emes, bükıl älem üşın paidaly dep oilaimyn. Qazaq jastarynyñ älemdı özgertuge, ony jaqsyraq etuge äleuetı jetedı. Sondyqtan men ğylymğa, ğylymi zertteu men injenerii salasyna qyzyğatyn jastarğa motivasii bergım keledı. Öz tarapymnan qoldan kelgenşe myqty ğylymi zertteu jürgızuge, startaptarğa kömektesuge; Qazaqstandağy jobalarmen jūmys ısteuge, adamdarğa ğylymda ösuge kömektesuge tyrysamyn.

Qazaqstanda da myqty ğalymdar, injenerler men zertteuşıler köbeiedı dep senemın.

– Sūhbatyñyzğa rahmet.

Material kapital.kz aqparattyq portalynan alyndy.

Derekköz: kapital.kz