Spotify cervisı – bügınde älemdegı nömırı bırınşı muzykalyq striming platformasy. Resmi derekterge süiensek, bügınde Spotify-dy älemnıñ 184 elınde tūratyn 615 millionğa juyq qoldanuşy tyñdaidy eken. Almatydağy Halyqaralyq aqparattyq tehnologiilar universitetınıñ tülegı Dana
Batyrhan Spotify-dyñ Amsterdamdağy keñsesınde jūmys ısteidı. Onda oquşy kezınen jūmys ısteudı armandağan Danağa habarlasyp,
az-kem sūhbattasqan edık.
– «Boldy. Bıttı. Bolaşağymdy tek IT salasymen bailanystyramyn» degen tüsınık qaşan qalyptasty?
– Negızı, men basynda adam denesınıñ qūrylysyn zertteuge qyzyqqan edım. Mūny baiqağan ata-anam menı därıger bolady dep oilap, biologii, anatomii kıtaptaryn syilaityn. Al mamandyğy bağdarlama jasaqtauşy ülken ağam üide komputerde künı-tünı jūmys ısteitın. Onyñ öz ısın berılıp ıstegenın, emosiisyn baiqap, syrtynan baqylap jüretınmın. Ne ıstep jatqanyn onşa tüsınbeimın, bıraq ol ömırı mäz bolyp jüredı. Jalaqysy da jaqsy-tyn. Söitıp, bırte-bırte jasaqtau ısıne men de qyzyğa bastadym. Ağam sekıldı komputerde jūmys ıstep, aqşa tapqym keldı. Oğan qosa, bırde köz aldymda ekı bala töbelesıp, şaşyrağan qandy körıp, şoşyp qalğanym bar. Sodan soñ därıger bolmaimyn, ağamnyñ jolyn quyp, IT mamany bolamyn dep şeştım. Mektepte üzdık oquşy boldym. Qoldanbaly matematika boiynşa ğylymi joba äzırlep, saiysta jüldelı oryn alğan soñ, qalağan universitetke oquğa tüsu mümkındıgı berıldı. Söitıp, Almatydağy Halyqaralyq aqparattyq tehnologiilar universitetınıñ aqparat jüielerı mamandyğyna oquğa tüstım. Üşınşı kursta Arman Süleimenov negızın qalağan nFactorial kursyna qatystym. Onda mobildı qosymşa jasaqtau ısın ūnattym. Kurs aiqtalğan soñ, ondağy mobildı studiida jūmys ısteuge şaqyryldym. Onda ekı jyl jūmys ıstep, özım oqyğan universitettıñ magistratura bölımıne oquğa tüstım. Sosyn Beeline kompaniisyna jūmysqa tūryp, onyñ mobildı qosymşasyn jaqsartuğa atsalystym. Sodan soñ bır jarym jyldai Qazaqstandağy eñ ırı ärı myqty IT-kompanii Kolesa Group-ta jūmys ıstep, onyñ da qosymşasyn jaqsartuğa jauapty boldym. Keiın pandemii uaqytynda onlain jūmys ısteuge köşken kezde älemnıñ är būryşynda otyryp, jūmys ısteu mümkındıgı paida boldy. Sol uaqytta amerikalyq Reddit kompaniisyna ırıkteuden ötıp, onlain jūmysqa tūrdym. Bırneşe aidan soñ Spotify-dan habarlasty. Men onda qūjat tapsyrğanymdy ūmytyp ketıppın. Onda jūmysqa tūru menıñ armanym bolatyn. Bağymdy synap körgım keldı. Bırneşe kezeñdı qamtityn ırıkteuden ötu üşın tyñğylyqty daiyndaldym, köp esep şyğardym. Negızı, men 2019 jyly Spotify-ğa bırınşı ret qūjat tapsyrğanymda ötpei qalğanmyn. Ol kezde täjıribem azdau boldy. Ondağylar «Sağan älı köbırek jūmys ısteu kerek. Köp esep şyğaruyñ qajet» dep şyğaryp salğan bolatyn. Arağa ekı jarym jyl salyp, qaita ırıkteuden öttım. Alaida būl joly täjıribem bar, sūhbattasu kezeñınde qalai söileu kerek ekenın bılemın ärı esep te şyğara alamyn. Aqyrynda, bärınen ırkılmei ötıp, jūmysqa şaqyrtu aldym. Olar mağan Şvesii nemese Niderlandynyñ bırın tañdauğa mümkındık berdı.
– Spotify-dyñ bas keñsesı ornalasqan Şvesii emes, Niderlandyny nege tañdadyñ?
– Ekı eldıñ qaisysynda ekspattarğa qalai qaraidy, qai jerde tūrğan jaqsy degendei saualdarğa jauap ızdep, zertteu jasadym. Şvesiinyñ tūrğyndary tabiğatynan jabyq, suyqtau, introvert. Al Niderlandy azamattary aşyq. Bız sekıldı toi-tomalaqty jaqsy köredı. Oğan qosa özge elden köşıp kelgenderge jaqsy qaraidy. Mysaly, mūnda jergılıktı tūrğyn tapqan tabysynyñ köp bölıgın salyqqa töleidı. Al ekspattarğa jeñıldık qarastyrylğan. Jalaqyñnyñ jetpıs paiyzyn özıñe alsañ, otyz paiyzyn salyqqa ūstap qalady. Qarapaiym tūrğyndarğa qarağanda bız salyqqa az soma töleimız. Alaida bes jyldan soñ jağdai teñesedı. Tağy bır aita keterlıgı, mūnda qazaqtar tuystar sekıldı aralasady. Ūlttyq merekelerde türlı ivent ūiymdastyryp, elşılıkpen tyğyz bailanysta bolady. Jyl basynda Sloveniiğa baryp, Qazaqstan futbolşylaryna qoldau körsetıp qaitty. Bır-bırın tartyp, ünemı kömektesıp jüredı.

– Spotify-da qandai funksiiğa jauaptysyñ?
– Menıñ komandam Spotify qosymşasynyñ arhitekturasymen ainalysady. Qosymşadağy türlı knopkalarğa türlı komanda jauapty. Bız olardyñ üstınen qaraimyz. Ärbırıne qalai jūmys ısteu kerek ekenın aityp, jol sıltep otyramyz. Mysaly, üi salğanda qūrylys brigadirı «Sen üidı bylai saluyñ kerek» dep qūrylysşylarğa bağyt sıltep otyrady ğoi. Bız osy qosymşanyñ brigadirımız desek bolady. Qai zatty qaida qou kerek ekenın aityp otyramyz. Qiyn bolyp jatsa, olarğa kömektesemız. Sondai-aq bız basqa da jobalarğa atsalysamyz. Spotify-dağy qoldanuşynyñ jeke paraqşasyn bır qūrylğydan ekınşısıne auystyrudy engızdık. Endıgı kezekte muzykany telefonnan ğana emes, teledidardan da tyñdauğa bolady. Mūny özım jasadym desem de bolady.
Jalpy, Europanyñ är elınde Spotify-dyñ keñsesı bar. Amerikada da bar. Japoniida men Koreida da jūmys ısteidı. Al Niderlandydağy keñsede 120 adam jūmys ısteidı. Onyñ seksen paiyzy üiden jūmys ısteidı, al jiyrma paiyzy keñsede otyrady. Negızı, ädepkıde men de üiden jūmys ısteuge kelısken edım, alaida juyrda keñ ärı ädemı jaña keñsemız aşylğan soñ, qazır jūmysqa jiı kelıp jürmın, ärı ärıptestermen de bailanys ornatqan köp kömegın tigızedı.
– Sūramasam bolmas. Spotify-dan qazaqşa änder tyñdaisyñ ba?
– Ärine. Būryn Ninety One tobyn jiı tyñdaitynmyn. Qazır būrynğy tyñdağan änderımdı qaita tyñdaimyn. Qazır Aiym atty änşınıñ tyñdarmanymyn. Än aitu stilı, dauysy da keremet. Qazaqstandyq änşılerden bölek, blogerler de onda podkasttaryn salady. Alaida äzırşe ol funksii älı qoljetımdı emes sekıldı.
– «Onda jūmysqa tūru armanym» dep qaldyñ. Sonda muzykalyq servis qūrastyruğa būrynnan qyzyqqan ba edıñ?
– İä, qatty qyzyqtym. Bırınşı ret Spotify turaly jañalyqtardan estıdım. Ol kezde būl platforma Qazaqstanda qoljetımdı emes-tın. VPN jüktep qana qoldana alamyz. Jüktep alğan soñ, bırınşı ret muzyka tyñdap kördım. Mūnda muzyka qalai oinalady, būl qosymşa qalaişa muzykalyq strimingqa ainalğan degendei sūraqtarğa bas qatyrdym. Sol saualdarğa jauap tabu üşın osynda jūmysqa tūrdym dese de bolady. Qazır kezınde menı mazalağan sūraqtardyñ bärınıñ jauabyn bılemın. Armanym oryndaldy.
– Äñgıme arasynda Niderlandynyñ jağymdy tūstaryn aityp qaldyñ. Degenmen qolaisyzdyq tudyrğan tūsy da bar şyğar.
– Mūnda tūratyn kez kelgen empat basty minus dep qūbylmaly kün raiyn aitatyny sözsız. Bır qyzyğy, mūnda jañbyr jauyp tūrğanda jel soğady. Betıñe tamşy ūrady. Sosyn tağamdary dämsızdeu. Bız Qazaqstanda tūzdy köp jeimız ğoi. Tamaqtyñ dämın, tūzy köp, azyn bırden baiqaimyz. Mūnda özderınıñ ūlttyq tağamdary joq, är eldıñ tağamdarynyñ qospasy. Sosiska, şöp aralasqan pure sekıldı tağamdar jeidı. Tüskı asqa nan men mai, arasyna şūjyq nemese ırımşık qosyp jeidı. Özderı ystyq tamaq ışpeidı. Al ystyq tamaq jep otyrsañ, senı tüsınbeidı. Sodan soñ mūnda bank qyzmetı de baiu. Mysaly, men kartochkamdy ekı ai küttım. Jalaqy tüsse de, bırden qoldana almaisyñ. Kartochka, qūpiisöz, tağy basqa qūjattar bar tört konvert keledı. Törteuı tört uaqytta keledı. Keide poştañdağyny äldebıreu alyp ketıp, ony tappai qaluyñ da mümkın. Degenmen mūnda da tez audarym jasaityn servis bar. Älı Tikkie jüiesı arqyly basqa bıreuge tölem şotyn jıbere alasyñ. Airyqşa aita keterlıgı, mūnda festival köp ötkızıledı. Korol künı bükıl halyq qyzğylt sary tüstı kiım kiıp, köşege şyğady. Bileidı. Qaiyqtarğa otyrady. Toilaidy. Alaida bız sekıldı ülken auqymda toilamaidy. Tuğan künde de asta-tök dastarqan jaimaidy. Tıptı, negızgı as tügılı, tort ta qoimaidy. Köp tamaqty ysyrap sanaityndar da bar. Mūndağylar köbıne bilep, ışımdık ışıp, demalğandy qūp köredı.
– Endıgı armanyñ ne?
– Qūdaiğa şükır, armandarym bırte-bırte oryndalyp keledı. Alda osy joldan taimai, ösıp-öngım keledı. Älı bılmeitınım köp. Täjıribemdı molaityp, qorymdy baiytqym keledı. Men Qazaqstanda jaqsy ūstazdar men oqytuşylardan tälım aldym, ondağy ortam köp kömegın tigızdı. Özım de ızdendım. Boiynda taudai talaby, közınde ot, keudesınde asqaq armany bar adam degenıne jetedı. Sondyqtan bolaşağyn jarqyn etkısı keletın jastar öz-özıne senıp, armanyna adaspai jetudı maqsat etuı kerek. Aldağy uaqytta eldegı jastarğa bar bılgenımdı üiretkım keledı. «Bızge kelıp, bılgenıñdı bölıs» dese, bırden kelıser edım. Magistratura bıtırgenmın, sondyqtan kezı kelgende elge qaityp, universitetterdıñ bırınde sabaq bergım keledı. Bolaşaqta eşqandai joba jasağym kelmeidı. Tek bar bılgenımdı eldegı qaradomalaq balalarğa taratsam, olardy öz qolymnan keletınnıñ bärıne üiretsem deimın.
– Iske sät! Äñgımeñe rahmet!
Sūhbattasqan
Älii Tıleujanqyzy