Būl turaly Forbes.kz-ke startaptyñ negızın qalauşy Baqytjan Dos aityp berdı. AQŞ, Brazilii, Meksika jäne Karib basseinınde jūmys ısteitın Adapt Shop startapyn qazaqstandyq käsıpkerler Baqytjan Dos pen Erbol Köpjasar 2021 jyldyñ jazynda qūrdy.
Olardyñ maqsaty şağyn internet-dükenderdıñ qiyndyqtaryn jeñıldetu, sebebı olar üşın öz sauda platformasyn äzırleu qymbat jäne köp uaqytty qajet etedı. Adapt Shop – būl äleumettık jelıler arqyly sauda jasaityn şağyn jäne orta bizneske arnalğan elektrondyq sauda platformasy. İnternet-dükendı Adapt Shop mobildı qosymşasy arqyly bırneşe minut ışınde ıske qosuğa bolady.
Baqytjan atap ötkendei, onyñ komandasy şağyn biznestıñ sūranysyn tolyq qanağattandyratyn önım jasady. Sonymen, aiyna nebärı 24 dollarğa paidalanuşy smartfonynda CRM jüiesı, qoimany esepke alu, tölemderdı qabyldau, tügendeu, klientterdıñ mälımetter bazasy, kassir, menedjer kabinetı jäne t.b. bar tolyqqandy internet-düken alady.
Mūnda paidalanuşy internet-dükenın öñdei alady, domenın qosady, fotosuretter men beinelermen önımnıñ tolyq sipattamasyn jüktei alady.
- Adapt Shop-tyñ product-market-fit-nūsqasynyñ soñğy äzırleu prosesın bız 2022 jyldyñ jeltoqsanynda aiqtadyq. Bıraq bız paidalanuşylarğa yñğaily bolu üşın önımdı ärı qarai jetıldıremız, öitkenı önımdı äzırleu – būl iterativtı prosess. Önımdı äzırleu barysynda bız äleuettı paidalanuşylarmen kelıssözder jürgızdık, olardyñ problemalaryn anyqtadyq jäne aldymyzğa olardyñ «qiyndyqtaryn» şeşu mındetın qoidyq», – deidı Dos.
Nelıkten marketpleisterdıñ üstemdıgı kezınde şağyn bizneske özınıñ internet-dükenın aşu qajet degen sūraq tuyndaidy. Sebebı ülken platformalar ülken komissiilar alady. Eger şağyn internet-dükennıñ iesı özınıñ sauda platformasyn qūrğysy kelse, ol oğan kemınde bes million teñge jūmsaidy, sonymen bırge platformanyñ sapaly jasalatynyna kepıldıgı joq.
- Biznes satu arnalaryn ärtaraptandyrudy üirenude. Batys älemınde qazır DTC tūjyrymdamasy belsendı damyp keledı (deldaldarsyz öz klientterıne tıkelei satu). Marketpleister – būl şağyn bizneske alğaşqy klientterın tabuğa, sodan keiın trafiktı tıkelei tartuğa, deldaldarsyz aqşa tabuğa mümkındık beredı jäne bız de olarğa osyndai mümkındık beremız. Jeke satu arnasy öz brendıñdı damytuğa mümkındık beredı. Şağyn biznes – būl ärdaiym storitelling jäne qyzmet körsetuden tūrady, sonymen qatar qyzmet körsetude ol ülken marketpleistegı saudağa qarağanda äldeqaida arzanyraq, sebebı marketpleiste paiyz beru kerek, – dep atap öttı Adapt Shop-tyñ negızın qalauşy.
Adapt qazırdıñ özınde AQŞ, Meksika, Brazilii jäne Karib teñızı elderınde ornyqty jäne tūraqtaldy. Qazaqstanda da paidalanuşylar bar, bıraq jalpy 12,5 myñnyñ 1500-ge juyğy ğana Qazaqstannan. Mümkın, būğan şağyn naryq pen marketpleisterdıñ tanymaldylyğy äser etetın şyğar.
Adapt-tyñ negızın qalauşy atap ötkendei, jaña älemge şyğu müldem josparlanbady. Bır jyl būryn, qosymşany ıske qosqan kezde kompanii Resei naryğynda damudy josparlady.
- Bız Reseidegı şağyn jäne orta bizneske 15 myñ klient jinap, odan jaqsy tabys tabamyz dep josparladyq. Bız qazırdıñ özınde paidalanuşylar pulyn belsendı türde jinadyq, bıraq 2022 jyldyñ aqpanynda kütpegen jağdai boldy... Osylaişa bız monetizasiiğa qol jetkıze almadyq. Ärine, reseilık paidalanuşylardan tölemderdı qabyldaudyñ ärtürlı shemalaryn oilap tabuğa bolady, bıraq būlai auqymdy biznes jasau mümkın emes. Oğan qosa şyğyndarda qysa bastady. Sondyqtan, 2022 jylğy jazdyñ aiğynda bız Reseiden tolyğymen şyğyp, qosymşamyzdy reseilık AppStore men GooglPlay-dan alyp tastadyq, - deidı Dos.
Zañdy türde Adapt AQŞ-ta tırkelgen jäne bas keñse sol jerde, būlai investisii alu oñaiyraq boldy. Startaptar özderınıñ alğaşqy aqşalaryn – 250 myñ AQŞ dollardy amerikandyq venchurlyq qor 500 Global-dan aldy. Al 2022 jyldyñ küzınde Adapt Shop Qazaqstandyq investorlar – Mūrat Äbdırahmanov pen Most Ventures-ten 500 myñ dollar tartty.
Äbdırahmanovqa men alğaş ret bır jarym jyl būryn jazdym, ol bızdıñ jobağa qyzyğuşylyq tanytpady. Bıraq ol 2022 jyly jobağa kıruge şeşım qabyldady. Mūrat – biznes täjıribesı bar adam, öte oryndy sūraqtar qoidy, nağyz venchurlyq investor. Bızge onyñ injenerlık täsılı ūnady jäne būl bağytta bız onymen bır tolqynda boldyq. Mende būrys ta, dūrys ta investisiilyq täjıribe bar.
Būrys investisii – būl äuesqoi investor özınıñ soñğy aqşasyn salady, ünemı qate sūraqtar qoidy jäne kompaniiny eşqaida aparmaityn keñester beredı. Startaptyñ jetıstıgı onyñ alğaşqy investorlarymen de bailanysty, sondyqtan bız būl mäselege öte mūqiit qaradyq. Al venchur – būl ärdaiym nar täuekel», - deidı Dos.
Äbdırahmanov Forbes.kz-ke aitqandai startapqa ony yntaly jäne sauatty komanda qyzyqtyrdy. Sonymen qatar, Adapt naryqtağy naqty mäselenı şeşedı, jaqsy bastapqy trection (startap komandasy öz ideisyn biznestı qanşalyqty sättı jasaidy) jäne damyğan naryqtardağy joğary ösu äleuetın körsettı.
Bügıngı tañda Adapt Shop-tyñ basty jahandyq bäsekelesterı – amerikandyq Shopify (kırısı 2,9 milliard dollar) jäne Squarespace (kırısı 700 million dollar). Bıraq Dos aitqandai, onyñ startapy yñğaily mobildı qosymşanyñ jäne äleumettık kommersiiğa basymdyq berudıñ arqasynda küştırek.
- İä, bäsekelester desktopta küştırek. Bıraq bız paidalanuşylarymyzdyñ şağyn biznes ökılderı ekenın jäne olardyñ ortaşa jasy 30 jasta ekenın tüsınemız. Iğni, būl qoldarynda smartfondarymen bırge ösken ūrpaq. Sondyqtan bız mobildı qosymşany qoldanuşy üşın yñğaily nūsqağa deiın jetkızdık, – deidı Dos.
Adapt Shop kırgen naryq kölemı jağynan tañ qaldyrady. Dostyñ aituynşa, älemde 150 millionğa juyq şağyn biznes ökılderı bar, olardyñ az ğana bölıgı 2-3% onlainğa köştı, bıraq olardyñ sany barğan saiyn tez ösıp jatyr.
– Bız äzırge osy alyp naryq bızge bere alatyn barlyq mümkındıkterdı sezınıp jatyrmyz. Sondyqtan bolar, bızdıñ ösuımız qazır onşa jyldam emes. Jalpy, būl naryqtyñ erekşelıgı bar – ülken ağyn: şağyn biznes ünemı jabylyp, jañalary paida bolady jäne būl qalypty jağdai.
Sondai-aq bız basty nazarymyzdy neğūrlym ortaşa, arasynda joiylyp ketu qaupı tömen jäne olardan monetizasii tūraqty tüsetın şağyn biznes ökılderıne audaramyz. Startap ärqaşan on ese ösu üşın «şeksızdıktı tejeu» turaly, bız qazır sony ıstep jatyrmyz, – dep äzıldeidı startaptyñ negızın qalauşy.
Būl naryqty TikTok ta baqylauğa aludy josparlap otyr jäne älemdegı eñ tanymal äleumettık jelılerdıñ bırı onlain dükenderdı aşu mümkındıgın ıske qosady jäne Adapt Shop jahandyq jelınıñ bes älemdık serıktesterınıñ bırıne ainaldy.
- Bytedance Ltd Holdingı (oğan TikTok jäne basqa da bırqatar internet-kompaniilar kıredı) ärdaiym alğa ūmtylady jäne öz auditoriisyn belsendı türde monetizasiilaudan qoryqpaidy. Qazır alty elde kompanii özınıñ internet-dükenınıñ funksionaldyğyn beta-testıleuden ötkızıp jatyr. Olar serıktesterdı öte mūqiit tañdady – ūzaq kelıssözder boldy, endı 2022 jyldyñ soñynda olarmen kelısım jasasyp, platformalardy bırıktıre bastady, – dep atap öttı Dos.
Nelıkten TikTok özınıñ internet-düken platformasyn jasamaidy degen sūraqqa Dos «olarğa Adapt Shop qajet» dep jauap berdı, öitkenı olar özderınıñ elektrondyq platformasyn jasau ūzaq jäne qymbat bolatyndyğyn tüsınedı jäne olarğa saraptamasy bar kompaniilarmen jūmys ısteu yñğaily». TikTok-pen yntymaqtastyq– būl startap üşın Latyn Amerikasynda jäne mümkın Aziida äleuettı qūruğa jaqsy mümkındık beredı. Ait keterlık jäit, TikTok 2023 jyldyñ jazynda bükıl älem boiynşa internet-dükenderdıñ funksionaldyğyn ıske qosady.
Aitpaqşy, komanda Afrika da jūmys ıstep ülgerdı, bıraq jergılıktı satuşylar «zañdy emes tauarlardy» platforma arqyly satuğa tyrysqany üşın qolaisyz jağdaiğa tap boldy, jalpy Afrikadağy jūmys yñğaily uaqytqa deiın toqtap qaldy.
Nelıkten startap özınıñ jetkızu qyzmetın damytpaidy degen sūraqqa (sonda kompanii qyzmetterdıñ barlyq tızbegın ūsynar edı), Dos Adapt Shop – būl jahandyq kompanii dep jauap berdı jäne är naryqta jetkızılım boiynşa öz köşbasşylary bar, sız ony odan arzanyraq jäne jaqsyraq jasai almaisyz.
- Jetkızu – būl kürdelı biznes, esep-qisaby öte qiyn, ony bölek jasau kerek. Jetkızude ärqaşan jergılıktı oiynşy jeñedı. Mysaly, būl taksi siiqty operasiilyq syiymdy biznes jäne kartelderdıñ äleuetın jete bağalamau dūrys emes, - dedı ol.
Äzırge kompanii qoldanystağy naryqtardy damytudy, özderıñız bıletındei jaña naryqtarğa şyğudyñ jäne Adapt Shop-ty jetıldırudıñ şegı joq. Mäselen, komanda qazır jasandy intellekttı (Ai) belsendı türde synap jatyr, ol äleumettık jelılerge posttar jazady jäne ŞOB üşın saittar jasaidy.
- Bız tūtynuşylarymyzdyñ köpşılıgı öz kontentın jasamaitynyn jäne olarğa satylymdy arttyruğa kömektesetın posttar jazbaitynyn baiqadyq. Sondyqtan bız startaptyñ ışınde olarğa kılt sözder paidalana otyryp jasaityn servis qūrudy şeştık, - dep atap öttı Dos.
Adapt komandasy ai saiyn ondağan gipotezalardy synaidy, täjıribe jasaidy jäne ünemı jaña närselerdı synap köredı, bır sözben aitqanda altyndy qūmnan tazalaidy. Dostyñ aituynşa Amazon ai saiyn jüzdegen ideilardy synap köredı jäne tek bırneşesı ğana paidalanuşynyñ qoldanysyna jetedı. Adapt ondağan ideilardy synaqtan ötkızedı jäne būl komandağa uaqyt talabyna sai boluğa jäne jaña naryqtar men jağdailarğa beiımdeluge kömektesedı.
Mūndai jūmysty komandasyz jasai almaitynymyz anyq. Bır qyzyğy, Adapt-tyñ barlyq kodtauşylary – senior deñgeiınde.
- Bızde tek segız adam «kodtauşy». Menıñ oiymşa, tek şağyn kompanii ğana būl jetıstıkke jete alady. Şynynda da, ülken ūjymdarda jauapkerşılık dūrys ülestırılmeidı, barlyğy bır-bırınıñ artyna tyğylady. Tanymal oqiğa: Netflix öz jūmysşylarynyñ 50% -yn jūmystan şyğarğan kezde, kompanii tiımdırek jūmys ıstei bastady.
Kez-kelgen kompaniida eñ köp jūmys ısteitın bırneşe adam bar, qalğandary qajettı deñgeide jūmys ıstemeidı. Tağy bır tanymal mysal: Instagram-da 100 million qoldanuşyny jinağanğa deiın 56 adam jūmys ıstedı. Bız qyzmetkerlerdıñ sanyn qualamaimyz, sapağa nazar audaramyz, - dep qorytyndylady Dos.
Şetelde jürıp ülken jetıstıkterge jetken otandastarymyzben sūhbattar siklı. Forbes Kazakhstan kompaniisymen bırlesken joba.