Qazaqstandyq äuesqoi bağdarlamaşy Google-dıñ ağa injenerıne deiın qalai jettı?

02 Mamyr, 2023

Korporasiidağy ösım ülgerımı boiynşa eñ joğary körsetkışpen maqūldandy

Forbes Kazakhstan «30-dan 30-ğa deiın» reitingısınıñ qatysuşysy Malika Äubäkırova 2010 jyly joğary synyp oquşylaryna arnalğan FLEX almasu bağdarlamasyna qatysudy tağdyrdyñ betbūrys kezeñı dep sanaidy. Sol uaqytqa deiın Malikanyñ otbasy Qarağandydan Astanağa köşıp keldı, matematikadan ülgerımı jaqsy Malika elordalyq №9 liseide oqydy (būl liseidı «30-dan 30-ğa deiın» reitingısınıñ tağy bır laureaty-amerikandyq lucid Motors kompaniisynyñ injenerı Azat Süleimenov bıtırdı).

«Bız testıleu kezegın kütıp otyrğanymyzda, dosym kafege pissa jeuge baruğa köndırdı. Täuekelge bel buuğa tura keldı, sonymen qatar ırıkteuden ötıp, Amerikağa oquğa tüsu men üşın qiil ğajaiyp älemındegı bır närse siiqty körınıp, būl menıñ Marsqa jetuge degen mümkındıgımmen para-par körındı. Degenmen, men barlyq üş raundtan ötıp, on oquşynyñ qatarynda AQŞ-qa bardym.

Kaliforniida fermerdıñ otbasynda tūrdym. Būl öte erekşe täjıribe boldy. Sız özıñızdı qalai ūstau kerektıgın, onda qandai tärtıp bar ekenın bılmesten, basqa bıreudıñ üiıne tūruğa kelesız. Bıraq men barğan otbasydağy adamdar mağan öte meiırımdı boldy, bız älı de dospyz» - deidı 29 jastağy Malika.

Oilanuğa uaqyt keldı

Bır jyl Amerikandyq otbasyda ömır süru, jergılıktı mektepte oqu ağylşyn tılın jaqsartuğa mümkındık berdı, qazaqstandyq qyz tıptı öz synybyndağy üzdıkterdıñ bırıne ainaldy. Älemge degen közqaras ta özgerdı: AQŞ-ta joğary bılım alu perspektivasy endı şyndyqqa janaspaityn bolyp körındı, degenmen Malikanyñ aituynşa,  otbasyda artyq aqşa bolmady, sondyqtan ata-anasy onyñ oqu aqysyn tölei almas edı. Otanyna oralğannan keiın ol mekteptı «Altyn belgımen» bıtırıp, 2012 jyly talantty şeteldık studentterdı qoldau bağdarlamalary bar AQŞ-tyñ jetekşı universitetterıne grant aluğa ötınış bere bastady.

Malika özınıñ qūrdastarymen salystyrğanda qanşalyqty bäsekege qabılettı ekenın tolyq tüsınbegenın, bıraq soñynda bırneşe joğary oqu oryndarynan şaqyrular alğanyn jäne ğylym men ekonomika salalarynda tanymal Chikago universitetınıñ Computer science fakultetın tañdağanyn esıne alady. Mektep jyldarynda Malika matematikadan halyqaralyq olimpiadalarğa qatysty, sonymen bırge ol Computer science mamandyğynyñ qolaily ekenın tüsındı.

Alaida, Chikagoğa ketu men onda oqudy keiınge qaldyruğa tura keldı.Malika auyr jaraqat alyp, toğyz aiğa juyq auruhanada boldy. Ol universitetke ötınış jazyp, akademiilyq üzılıs aluğa mäjbür boldy (gap year, mekteptı bıtırıp, universitette oqudy bastau arasyndağy üzılıs jyly).

«Bır jağynan, köñılıme tidı, ekınşı jağynan, bärın mūqiit sanadan ötkızuge uaqyt paida boldy: ekı aiğyñ synğan kezde, ömırge degen közqarasyñ erıksız özgeredı eken. Sonymen qatar, bızde mektepte ıs jüzınde bağdarlamalau sabaqtary bolğan joq,  uaqytymdy onyñ negızderın igeru mümkındıgıne paidalandym,  öz paraqşalarymdy qūruğa, animasii jäne basqa da teñşelgen şeşımderdı jasauğa bolatyn saittardy zerttedım», – deidı sūhbattasuşy.

Sol sebeptı, akademiilyq jyldyñ erekşe paidasy boldy: ol daiyndyqpen  öz betınşe ainalysyp qana qoimai, sauyğyp ketkennen keiın Nazarbaev Universitetınde mamandandyrylğan kurstarğa bardy.

Armandağan oqu

Malika bolaşaq mamandyğy bolatyn salany zerttei otyryp, bağdarlamalau bız elestetkennen äldeqaida kürdelı bağyt ekenın tüsındı, bağdarlamaşy bolu tek routerdı jöndeu nemese operasiilyq jüienı ornatumen şektelmeidı. 2013 jyly Chikagoğa oquğa kelgennen keiın ol kinoteatrda sol kezde şyqqan «Kadrlar» (The Internship) filmın kördı.

Cūhbattasuşy filmde älemge äigılı Google kampusyn körsetkenın, būdan bölek onda jūmysşylar şeksız mölşerde tegın kofe ışe alatyndaryn külımsırep eske aldy. Būl susyndy ışkendı ūnatatyn Malika armandağy jūmys osyndai boluy kerek dep şeştı. Sol kezde ol özınıñ küş-jıgerı men jetıstıkterı Google-ğa jūmysqa şaqyruğa äkeletının elestete almady.

Malikanyñ aituynşa Chikago universitetınıñ artyqşylyqtarynyñ bırı jetkılıktı ikemdı oqu bağdarlamasyn qūruğa mümkındıgıñ bar: mysaly, Computer science studentı ekonomikany nemese tılderdı üirenuge bailanysty sabaqtardy tañdai alady. Tağy bır artyqşylyğy – älemnıñ ärtürlı elderındegı oqu bağdarlamalaryna qatysu mümkındıgı. Mysaly, bırınşı kursty aiqtağannan keiın Malika AQŞ-tyñ sol kezdegı prezidentı Barak Obamanyñ ekı super derjavany jaqyndastyruğa bağyttalğan bastamalarynyñ bırı aisynda Qytaiğa täjıribe aluğa bardy.

Al 2015 jyly studenttık täjıribe aisynda ol öz armandağan Google-dan bır şyqty. Būl onyñ jahandyq korporasiimen alğaşqy tanysuy boldy: bır jyldan keiın qazaqstandyq mūnda tağy bır ret täjıribeden öttı.

Studentter qauymdastyğynyñ ğylymi ömırıne qatysu mümkındıgı de tartymdy boldy. Malika hakatondarğa qatysty, jasandy intellekt jäne maşinalyq oqytu boiynşa ğylymi jobalar jasady, onyñ ğylymi jūmystary 30-ğa juyq basqa eñbekterde keltırılgen.

PayPal jasauşylarynyñ bırı, äigılı investor jäne bağdarlamaşy Maks Levchinnıñ Affirm startap komandasynda jūmys ısteu mümkındıgı bolğan kezde bas tartu qiyn boldy. Eñ ırı elektrondy tölem jüiesı PayPal da, Affirm fintehy da belgılı bır därejede dästürlı bank jüielerıne ūran tastap jatyr, sondyqtan komputer salasynyñ mamany jäne ekonomikalyq prosesterdı zertteuge köp uaqyt bölgen student retınde būl jobalardyñ qyzmetı Malikanyñ qyzyğuşylyğyn tuğyzğan bağytqa kırdı.

«Menıñ Affirm-degı menedjerım kompaniinyñ alğaşqy injenerlerınıñ bırı boldy, keñsede men Levchinnıñ özımen qarama-qarsy üstelde otyrdym, qyzmetkerlerdıñ köbısı keremet bolğany sonşalyqty, keiınnen olar özderınıñ startaptaryn qūrdy», - deidı Malika.

Google älemınde

Alaida, tūrmys qūrğannan keiın Malikanyñ ömırındegı basymdyqtar özgerdı: otbasy bırınşı orynğa şyqty. Sonymen, universitettı bıtırgennen keiın jūmys ornyn tañdağanda senımdı jūmys oryn retınde startapty emes, Google-dy tañdady. Qazaqstandyqtyñ aituynşa, Google komandasynda ötkızgen uaqyt ışınde köptegen önımdermen jūmys ıstep ülgerdı: Google Translate, Google Chrome, negızgı ızdeu jüielerı.

Kelesı bölım Google Cloud Platform qūramyna kıretın kiberqauıpsızdık salasynyñ önımı Chronicle Security boldy. Būl önım jaña bolğanyna qaramastan, ol kiberqauıpsızdık pen derekter qauıpsızdıgıne bailanysty bolğannan keiın Google qūrylymynda eñ mañyzdy önımderdıñ bırı bolyp tabylady.

«Men jūmys ıstegen komandanyñ mındetı kiberşabuyldardyñ aldyn alu emes, derekterdı senımdı saqtau boldy, būl öte mañyzdy bağyt. Şyndyğynda, kompaniilarğa qolda bar derekterdıñ ülken kölemın baqylauda ūstau qiyn, sondyqtan derekterdıñ bır bölıgı jiı joiylady. Ziinkester qūpiisözderge jäne basqa aqparatqa qol jetkıze alady, al kompanii täuekeldıñ joğarylauyn baiqamaida qaluy mümkın. Google platformasy derekterdı öñdeidı jäne tūtynuşylarğa yqtimal osaldyqtardy körsetedı», – dep tüsındıredı Malika.

Google-da jūmys ıstegen jyldary Qazaqstandyq ağa injener lauazymyna qol jetkızdı, būl korporativtık ierarhiidağy öte joğary saty. Mansaptağy ösım ekınşı joly maqūldandy, bıraq eñ joğary önımdılık körsetkışımen, tıptı korporasiinyñ täjıribelı qyzmetkerlerı de sirek körsetedı.

Qañtar aiynda elımızdegı qarbalas künder kezınde Malikanyñ bastamasymen Google-da jūmys ısteitın qazaqstandyqtardyñ resmi qauymdastyğy qūryldy. Onyñ aituynşa bügın kompaniida 60-70 otandas jūmys ısteidı, degenmen jaqynda ğana Malika alğaşqy täjıribeden ötken kezde olardyñ sany bırneşe adamnan aspady.

Qoğamdastyq, atap aitqanda,  mügedekterge kömek körsetu boiynşa Qazaqstanda jūmys ısteitın äleumettık-qaiyrymdylyq qoğamdyq ūiymdardy qoldauğa jūmsalatyn qaiyrymdylyqtardy jinaidy. Korporativtık erejelerge säikes, jinalğan somağa ūqsas somany Google da qosady. 

Malika Google bügınde älemdegı eñ myqty kompaniilardyñ bırı ekenıne senımdı.

«Kremnii alqabynda tañdauğa bolatyn köp närse bar, mūnda bılıktı mamandar joğary jalaqy ala alatyn köptegen kompaniilar bar. Bıraq Google bıregei jäne onyñ qūrylymy osy bıregeilıktı qamtamasyz etedı. Endı qazır men biznestı tereñ zerttei bastağanda, mūny erekşe anyq tüsınemın.

Mysaly, Google-da jūmys ısteitın peer-bonus jüiesı arqyly sol deñgeide jūmys ısteitın qyzmetkerge eger ol sızge jūmysta kömektesse syilyq jasaudy közdeidı. Iğni, bır jağynan, rizaşylyqty tek sözben ğana emes, ekınşı jağynan tüiındemede sız qanşa ärıptesterıñızge kömekteskenıñızdı körsete alasyz. Osylaişa eñ myqty ğana aman qalatyn Djungli zañy emes, korporativtı ruh kötermelenedı», - deidı sūhbattasuşy.

Qauıpsızdık jastyğy

Malika özınıñ bolaşağyn  ärqaşan tek tehnologiimen ğana emes, sonymen bırge biznespen de bailanystyrdy. Ötken jyly Harvard Business School jäne Harvard John A-da MS/MBA bağdarlamalaryna ırıkteuden öttı. Paulson School of Engineering, sondai-aq Stanford Graduate School of Business arasynan soñğysynyñ paidasyna tañdau jasady. Qyrküiek aiynyñ soñynda ol Google-dağy jūmysyn tastap, otbasymen bırge Stenfordqa köştı.

Bolaşaq käsıpker üşın Stenford universitetınıñ biznes mektebı – būl tiıstı bılım aluğa tamaşa oryn, al biznes mektep ornalasqan Kremnii alqaby būl bılımdı ıs jüzınde qoldanuğa öte qolaily, - deidı Malika.

«Stenford biznes mektebıne ümıtkerlerdıñ tek 6%-y tüsedı, sondyqtan būl özdıgınşe ekskluzivtı bılım. Köptegen kurstastary BŪŪ-da, ükımettık emes sektorda jūmys ıstegen, būl adamdar özderınıñ mansabynda keremet jetıstıkterge jetken, olardan üirenetın köp närse bar. Sonymen qatar, Kremnii alqabynda startaptarğa investisii salatyn barlyq derlık venchurlyq qorlar bar, būl salada da bailanys ornatuğa mümkındık bar.

Menıñ Affirm, Google, Stenfordtağy oqu täjıribem bolaşaqta kömektesedı dep ümıttenemın. Öz startabyñdy jasau ğana, ülken äleuetı bar jobalarğa erte kezeñderde qatysu qyzyqtyrady. Kibernetika, derekterdı öñdeu, aqparattyq qauıpsızdık salasyndağy, mümkın fintehtegı jobalarmen jūmys ısteu qyzyqty bolar edı», - deidı Malik josparlarymen bölısıp.

Sūhbattasuşynyñ pıkırınşe, bügın naryqta startaptar üşın erekşe jağdai qalyptasuda. Resessii aisynda ırı kompaniilar qyzmetkerlerdı jūmystan şyğaruda, universitet tülekterıne korporativtık sektorğa jūmysqa ornalasu qiyndauda, bıraq startaptar aşyq jahandyq ekonomika jağdaiynda älemnıñ kez kelgen jerınen talanttardy tartuğa jaqsy mümkındık aluda. Būl ekı jyldan keiın tabysty tehnologiilyq kompaniilardyñ jaña tolqynyna äkeluı mümkın dep sanaidy Malika.

Google-da ötkızgen jyldaryn eske tüsıre otyryp, ol korporasiinyñ būrynğy qyzmetkerler üşın esıktı jappaitynyn atap öttı. Būl Malikanyñ ärqaşan ağa injener, ağa menedjer lauazymdaryna oralu mümkındıgı bar degendı bıldıredı.

«Mümkın menıñ keñestık oilauym bar şyğar: Mağan qauıpsızdık jastyğynyñ boluy, men kez-kelgen uaqytta öz qyzmetımdı joğaltpai būrynğy jūmysyma orala alatynymdy bılu mañyzdy. Bıraq men älı de közdegen maqsatyma jete alamyn, al qauıpsızdık jastyğyn paidalanudyñ qajetı bolmaidy degen oidamyn», – dep küldı sūhbattasuşy.

Şetelde jürıp ülken jetıstıkterge jetken otandastarymyzben sūhbattar siklı. Forbes Kazakhstan kompaniisymen bırlesken joba.

Forbes.kz