Amerikalyq milliarder Not-A-Boring Competition - tunnel töseu baiqauyn ötkızdı.
Forbes.kz AQŞ-ta joğary tehnologiilar salasynda jūmys ısteitın 25 jastağy qazaqstandyq Sanjar Taijan («30-dan 30-ğa deiın» reitingınıñ qatysuşysy) turaly bırneşe ret jazdy.
Esterıñızge sala keteiık, 2022 jyldyñ jeltoqsanynda onyñ TaiSan startapy älemdegı eñ ırı Vertical Aerospace elektr ūşaqtary kompaniisymen batarei bölıkterın äzırleudı qoldauğa arnalğan alğaşqy kelısımşartty aiqtady.
2023 jyldyñ köktemınde jas injener özın tağy da qatty tanytty. Onyñ Warwick Boring komandasy İlon Masktyñ The Boring Company jäne SpaceX kompaniilary ötkızetın Not-a-Boring Competition turnirınde üşınşı oryndy ielendı.
Esterıñızge sala keteiık, 2019 jyly qazaqstandyqtyñ bırınşı komandasy Warwick Hyperloop jarys rejimınde Hyperloop jobasy üşın kölık kapsulasyn salyp, jartylai finalğa deiın jetıp, älemnıñ üzdık 35 ūjymynyñ qataryna kırdı (1600-den). Qazırdıñ özınde 2021 jyly Sanjar Taijannyñ jaña komandasy Warwick Not-A-Boring Competition turnirınıñ finalyna şyqty, baiqauda ärıptesterımen bırge ol tunnel jasau üşın būrğylau maşinasynyñ prototipın jasady. Ol kezde qazaqstandyq törtınşı orynğa ie boldy.
2023 jyly Sanjar Taijannyñ komandasy üşınşı bolyp öz nätijesın jaqsartty.
Taijan Forbes.kz-ke bergen sūhbatynda aitqandai 2023 jyly jarys Tehastyñ Ostin qalasynda öttı (2021 jyly - Las-Vegaste, Nevadada) jäne finalğa tek bes komanda tañdaldy. Baiqaudyñ mänı ūzyndyğy 30 metr jäne diametrı 0,5 metr tunnel salatyn jeke būrğylau maşinasyn jasau jäne salu boldy. Būl qaşyqtyqty mümkındıgınşe tezırek eñseru kerek boldy.
- Nätijesınde bız barlyq tehnikalyq synaqtardyñ 95-ınıñ 90-ynan sättı öttık, būl bızge turnirde üşınşı oryn aluğa mümkındık berdı. Būl nätijege öte quanyştymyn. Bızge būl ülken jetıstık, men būl nätijege jetuge ūzaq uaqyt boiy bardym», - dep quanyşymen bölıstı Sanjar. - Bızden tek budjetı bes ese ülken şveisariilyqtar men nemıster jaqsy boldy. Bıraq būl bız üşın syltau emes, öitkenı bız ary qarai damuymyz qajet. Aitpaqşy, būl joly bızdı jaña investorlar - the James Dyson Foundation jäne Siemens qoldady. Olar tehnologiilyq naryqtağy ülken oiynşylar, - dep atap öttı qazaqstandyq.

İnjener sonymen qatar būl joly jaña būrğylau qondyrğysy būrynğyğa qarağanda äldeqaida sättı bolğanyn aitty: jeñıl materialdardy qoldanudyñ arqasynda salmağy az boldy. Sonymen qatar, keibır bölşekter alynyp tastaldy jäne maşina özınıñ dizainy boiynşa säl jeñıldedı, būl būrğylau qondyrğysyn jasau kezınde mañyzdy. Sondai-aq, Warwick Boring tunnel salu üşın sementtıñ jaña türın qoldandy, būl ony äldeqaida berık etedı.
- Bızde maşinany jasauğa az uaqyt boldy – finalğa ötu turaly aqparat alğannan keiın 4 ai (aldyñğy baiqauda şamamen alty ai berıldı), bıraq bızge būl oñaiyraq boldy sebebı bız qondyrğyny qaita jasamadyq, tek aldyñğy nūsqasyn özgertıp, jetıldırdık. Būl joly bız qanşa aqşa jūmsadyq? Ökınışke orai, men sızge būl sandy aita almaimyn, - dep jauap berdı qazaqstandyq.
Esterıñızge sala keteiık, 2021 jyly Warwick Boring komandasyna prototip jasau üşın 250 myñ dollar qajet boldy.
Sanjar ötken jarystar turaly tağy bırneşe mälımetterge toqtaldy: AQŞ keden qyzmetı şekarada būrğylau maşinasyn üş künge keşıktırdı jäne jas injenerlerdıñ turnirge tolyq daiyndalu üşın tört künı ğana boldy.
- AQŞ-qa barar aldynda bızdıñ komanda barlyq qajettı synaqtardy ötkızıp, bükıl kölıktı Angliida jinağany oryndy boldy. Basqaşa aitqanda, bız tehnologiiny körsetuge daiyn boldyq, - dep qosty sūhbattasuşy.
İlon Masktyñ turnirınde jeñıske jetudıñ qandai paidasy bar degen sūraqqa Sanjar eşqandai materialdyq yntalandyru joq dep jauap berdı. Tek moraldyq qanağattanuşylyq bar:
- Turnirlerdıñ barlyq jyldarynda SpaceX jäne The Boring Company finalisterge qarjylyq syilyqtar bölmeidı. Sonymen qatar, olar bolaşaqta bızdıñ tehnologiilarymyzdy öz jobalarynda qoldanuğa jäne injenerlerımızdı tartuğa qūqyly. Jalpy, bız mūny täjıribe men injeneriiğa degen süiıspenşılık üşın jasaimyz, - dep jauap beredı Taijan külımsırep.
Sondai-aq, ol: - Aitalyq, yntalandyru retınde bızge The Boring Company bazasyna baru mümkındıgı berıldı. Menıñ tağy bır armanym oryndaldy – SpaceX salğan jerasty Hyperloop-qa bardym. Būl keremet täjıribe boldy - dedı.

Sonymen qatar Sanjar onyñ komandasy biylğy turnirde The Boring Company bırneşe injenerlerdı öner körsetu qorytyndysy boiynşa öz qataryna tartqan jalğyz komanda bolğanyn atap öttı.
- Būl eşbır komandanyñ qolynan kelmedı, aitpaqşy byltyr da, iğni 2021 jyly da solai boldy, - dedı Sanjar.
Sūhbattasuşy tüsındırgendei, onyñ ūjymdarynda ol jalğyz qazaqstandyq, bıraq oqu jäne jūmys kezınde onyñ kompaniilary arqyly 400-ge juyq injener ötken.
- Solai boldy. Menıñ alma-materımde - University of Warwick Qazaqstannan tehnikalyq mamandyqtar boiynşa az ğana student oqidy. Sondyqtan el namysyn jalğyz özım qorğauğa tura keledı, - deidı Sanjar.
Aldağy josparlar turaly aita otyryp, Taijan TaiSan startapy turaly köptegen jañalyqtary bar ekenın atap öttı, bıraq onyñ äzırge aqparatty jarii etuge qūqyğy joq.
- Men bır närsenı aitaiyn: bız qazır elektromobilderge arnalğan ozyq batareiny jasap jatyrmyz. Bolaşaqta basqa da önımderdı jasau üşın naqty josparymyz bar, - dep qorytyndylady Sanjar Taijan.
Şetelde jürıp ülken jetıstıkterge jetken otandastarymyzben sūhbattar siklı. Forbes Kazakhstan kompaniisymen bırlesken joba.