Qazaqstannyñ būrynğy äskeri qyzmetkerı Omanda boksşylardy üiretıp, jattyqtyryp jür

07 May'sym, 2023

Oman Boxing Club negızın qalauşysy Forbes.kz-ke Oman-ğa köşıp, Maskatta flagmandyq mektep aşqany turaly aitty. 

Oljas Parjanov Kentau qalasynyñ tumasy. Erte jastan bastap äkesı Oljasqa sportqa degen süiıspenşılıgın oityp, ony jattyqtyrdy. Bala segız jasqa tolğanda, äkesı ony boks seksiisyna beredı.

16 jasqa tolğan kezımde Almatydağy Momyşūly atyndağy «Jas ūlan» respublikalyq äskeri mektebıne oquğa tüstım, sodan berı men äskeri qyzmette 15 jyl qyzmet etıppın dep Oljas öz äñgımesın bastady.

2014 jyly Parjanov QR QK ağa leitenanty Päkıstanda kurstarğa qatysady. Mümkın, däl osy ömır kezeñı onyñ tağdyryn şeştı dep aituğa bolady, ol özınıñ ärıptesı Oman äskerımen tanysady.

Bız jaqsy dos bolyp kettık jäne qarym-qatynas barysynda odan Oman turaly köbırek bıldım. Atap aitqanda, būl elde boks naşar damyğan bolyp şyqty. Özım osy sport türımen ainalysqandyqtan, Omanda boks mektebın aşu ideisy paida boldy. Bıraq ol kezde būl älı de alys josparlar deñgeiınde boldy», - deidı Oljas.

Sodan keiın Parjanov üilendı. Eger būryn boidaq retınde äskeri jalaqy köñılınen şyqsa,üilengennen keiın «jalaqydan jalaqyğa deiın» ömır süru qiyn boldy.

- Aqşa  mülde  jetıspedı, öitkenı jūbaiy jüktılık demalysqa kettı, balanyñ paida boluymen şyğyndar köbeiıp, kırıster öspedı. Men käsıpkerlıkpen ainalysuğa tyrystym, basqa jūmystarda qosymşa aqşa tabuğa tyrystym, bıraq äskeri qyzmetkerdıñ tyğyz kestesımen, jūmysta jiı tüneuge tura kelgende, qosymşa aqşa tabu mümkın bolmady. Tūraqty ıssaparlar, poligondardağy jattyğular men kezekşılık tıptı otbasyma da uaqyt qaldyrmady, - deidı Parjanov.

2021 jyly  Parjanovtyñ QR QK maioryna kelısımşarty aiqtaluğa jaqyn boldy jäne oğan äskeri qyzmetten ketu turaly oilar jiı kele bastady. Ol özın jaña bizneste synap körgısı keldı, tıptı Europağa nemese AQŞ-qa ketudıñ joldaryn qarastyra bastady.

– Bırde men Omandyq dosymmen beine qoñyrau arqyly söilestım, sodan keiın Omanğa baryp, sol jerde özımdı qandai da bır jolmen jüzege asyruğa tyrysu turaly mañyzdy idei paida boldy. Men kelısımşarttyñ aiqtaluyn 2021 jyldyñ şıldesınde küttım. Bıraq menıñ ketuım qiyn boldy, öitkenı ol kezde bükıl älemdı Covid-19 şarpyp kettı, sondai-aq Omanda da şekteuler boldy. Menıñ sol uaqytta satyp alğan ūşaq biletım küiıp kettı, mağan Qazaqstanda taksi jürgızuşısı retınde aqşa tabuğa tura keldı. Men Omanğa 2021 jyldyñ qaraşa aiynda ğana ūşyp kettım, - deidı Oljas.

Omanğa kelgennen keiın ol jattyqtyruşy bolyp jūmysqa ornalasady. Şarttyñ talaptary boiynşa tabystyñ 60%-y jūmys beruşıge, 40%-y Parjanovqa kettı. Sondai-aq, jūmys beruşı Parjanov vizasyn räsımdeuı kerek edı, bıraq ol tört ai ışınde räsımdemedı. Bızdıñ keiıpkerımız jūmys ornyn auystyruğa şeşım qabyldady. Jaña jūmys ornynda jūmys talaby da sondai boldy jäne jūmys beruşımen qiyndyqtar tuyndady.

- Ol vizalyq kömek turaly aitpağanda, barlyq qyzmetkerlerıne jalaqy töleuden bas tartty. Omandağy vizalyq jağdai öte qiyn, öitkenı memleket bırınşı kezekte jergılıktı halyqty jūmysqa ornalastyruğa tyrysady. Eger şeteldık jūmysqa ornalassa, köptegen sūraqtar men tekseruler tuyndaidy. Sonymen qatar, vizanyñ qūny öte joğary, ärbır jūmys beruşınıñ qaltasy kötere bermeidı, – deidı Oljas.

Osy qiyndyqtardan keiın Parjanov öz zalyn aşuğa bel buady.

– Men endı bıreuge jūmys ıstep, paidanyñ köp bölıgın bergım kelmedı, bır jağynan älı vizam da bolmady. Osy uaqyt ışınde men Omanda turistık vizamen boldym jäne vizany ūzartuğa özım üşın ğana emes, balam jäne jūbaiym üşın de ai saiyn köp aqşa jūmsadym. Sonymen qatar, men jūmys ıstegen zaldan tüsken tabys tıptı menıñ negızgı tūrğyn üi men tamaqtanuğa bağyttalatyn şyğyndarymdy da ötemedı. Qazaqstandağy kölıgımnıñ arqasynda ony satyp, tüsken aqşağa älı de kün köre aldym. Bıraq būl aqşa da şeksız emes edı. Men investor ızdei bastadym, öitkenı Omandağy şeteldıkterge özderıne biznes jasauğa tyiym salynady, - dedı Parjanov.

Bızdıñ keiıpkerımız investordy tabady, bıraq bır  qiyndyq bar – ol bastauğa şeşım qabyldağan boks Omanda müldem tanymal emes. Mysaly, bırınşı jäne soñğy ret 5 million halqy bar el özınıñ ekı boksşysyn 1988 jyly ğana olimpiadağa ūsyndy!

- Omanda ömır öte tynyş,qalypty. Būl el älemdegı eñ qauıpsız ondyqqa kıredı, mūnda qylmys nölge deiın azaiğan. Janjaldy jağdailardy kezdestıru öte qiyn, adamdar öte ūstamdy, meiırımdı, qonaqjai jäne agressivtı emes. Tiısınşe, kez-kelgen agressivtı sport türı, meilı ol boks bolsyn, meilı MMA bolsyn, Omanda tanylmağan. Eger postkeñestık elderde ūldardy erte jastan bastap özderın qorğaudy üiretetın bolsa, mūnda būl müldem dūrys emes. Sondyqtan Omanda boksty damytu oñai şarua emes edı, Men būl sportty nölden köteruım kerek boldy, – deidı ol.

Oman Boxing Club-tyñ bır jyldağy jūmys nätijelerı qazırdıñ özınde jıgerlendıredı: qazır Oljasta 80-ge juyq tūraqty oquşy bar-būl tört jastan asqan balalar, ärtürlı ūlttardyñ jasöspırımderı men eresekterı, äielder men erler.

- Sabaqtardyñ qūny aiyna 40 (şamamen $100) oman realyn qūraidy, sonymen qatar bız bır otbasy müşelerıne jeñıldıkter beremız. Soñğy uaqytqa deiın men zaldyñ jalğyz jattyqtyruşysy boldym, bıraq qazır äielder jattyğularyn ötkızu üşın jattyqtyruşy-qyzym bar, jaqyn arada Qazaqstannan tağy ekı jattyqtyruşyny äkeludı josparlap otyrmyn, – deidı ol.

Oljas Parjanov atap ötkendei, qazır ol eñ sapaly jattyğularğa köp küş jūmsaidy, öitkenı däl qazır onyñ zaly elde jetekşı oryn alady.

– Būl kezeñde men aqşa üşın jūmys ıstemeimın jäne «tek aqşa tabu» üşın sabaqtardy ötkızbeimın. Men qazaq boks stilınıñ imidjımen, bedelımen jäne damuymen jūmys ısteimın. Bıraz uaqyttan keiın menıñ abyroiym men üşın jūmys ısteitınıne senemın. Studentterden de, basqa zaldardyñ jattyqtyruşylarynan da alğan pıkırlerım (olar tek jaqsy) menı jıgerlendıredı.

Sondai-aq, bızdıñ zalda jattyğatyn balalardyñ ata-analar olardyñ fizikalyq jäne psihikalyq tūrğydan qalai özgere bastağanyn körıp, nätijelerıne qatty quanady. Barlyq derlık studentter jattyğudyñ bırınşı aiynda artyq salmaqtan aryldy. Köbısı basqa zaldardan keldı jäne būl mağan sapaly jattyğular jasaitynyma senımdılık beredı. Būl menı osy bağytta ärı qarai jüruge jıgerlendıredı, - dedı Oljas Parjanov.

- Bızdıñ studentter üş jarysqa qatysyp ülgerdı. Ekı jarysty men Şardjada BAÄ klubtarynyñ atynan niettes adamdarmen bırge ūiymdastyrdym, olardyñ qatarynda Özbekstannan kelgen jattyqtyruşylar bar. Būl jarystar Dostyq sparring formatynda öttı. Bıraq üşınşı jarys BAÄ boks federasiisy men Şardja, Oman jäne Abu-Dabi klubtarynyñ qatysuymen auqymdy ärı qyzyqty öttı. Jarysqa qatysqan on oquşynyñ beseuı bırınşı orynğa ie boldy, al qalğandary öte jaqsy öner körsettı, – dedı ol.

Bıraq jaqynda Oljas bır mäselege tap boldy: studentter sany artyp keledı jäne zalda barlyğyna oryn jetıspeidı.

– Men ekınşı zaldy aşuğa bel budym, onda zal keñırek boldy. Qazır jaña zalda jöndeu jäne jailastyru jūmystary qarqyndy jürıp jatyr. Men Qazaqstannan jattyqtyruşylardy äkeludı josparlap otyrmyn jäne olardy özımnıñ oqytu ädıstememe üiretetın bolamyn, - dep qorytyndylady Oljas.

Şetelde jürıp ülken jetıstıkterge jetken otandastarymyzben sūhbattar siklı. Forbes Kazakhstan kompaniisymen bırlesken joba.

Forbes.kz