Bain-Ölgii - Moñğoliinyñ batysynda ornalasqan audan. Osy audan tūrğyndarynyñ basym köpşılıgı qazaqtar. Solardyñ bırı - Serjan Taşkentqyzy. Qandasymyz juyrda «Otandastar qorynyñ» şeteldegı qandastarğa arnap ūiymdastyrğan konkursyn jeñıp, elordağa joldama ūtyp aldy. Bız Serjan Taşkentqyzynyñ BAQ.KZ saityna bergen sūhbatyn nazarlaryñyzğa ūsynamyz.
Serjan Taşkentqyzy 2008 jyly Moñğoliinyñ Bain-Ölgii aimağynda düniege kelgen. Ata-anasymen jäne ekı bauyrymen bırge Bain-Ölgiide tūrady. Biyl Serjan 9-synypty tämamadap, 10-synypqa aiq basty. Ata-anasy mūğalım. Äkesı dene şynyqtyrudan, al anasy eñbekke bauludan sabaq beredı.
- Astanağa qaşan keldıñ?
- Astanağa kelgenıme 10 kündei boldy. «Otandastar qorynyñ» şeteldegı qandastarğa arnap ūiymdastyrğan konkursyn jeñıp, elordağa joldama ūtyp aldym. Būl konkurstyñ basty maqsaty – balalardy Astanağa äkelıp, Qazaqstandy körsetu, tanystyru. Būl saiystyñ basty erekşelegı de osynda, iğni konkurs şeteldegı qandastarğa arnalğan. Oğan köptegen bala qatysty. Moñğoliidan 40-qa juyq bala keledı. Bağdarlama 1 şıldede bastalady.
Şetelden kelgen qandas balalar uaqytyn Burabaida ötkızedı. 2 apta boiy tabiğat aisynda qyzyqqa toly ıs-şaralar bolady dep oilaimyn. Sebebı bağdarlamada türlı qyzyqty taqyryptar qarastyrylğan.
- Joldamany qalai jeñıp aldyñ?
- Men öleñderdı mänerlep oqimyn. Osy önerımmen saiysqa qatysyp, üzdıkterdıñ qatarynda boldym. Osylaişa joldama jeñıp aldym.
- 10 kün ışınde Qazaqstandy aralap ülgerdıñ be? Qai jer ūnady?
- Jaqynda ğana Burabaida boldym. Öte körıktı jer eken. Tabiğaty tañğaldyrmai qoimaidy. Al Astana siiqty qalalar bız jaqta (Moñğolii – avt.) joq. Sondyqtan mağan erekşe äser qaldyrdy. Öte zamanaui, äsem qala. Şoqan Uälihanovtyñ tuğan jerı Kökşetau qalasynda da boldym. Jasyl qala. Al Bain-Ölgiide Qazaqstanğa qarağanda tauly-tasty jerler köp. Menıñ tuğan jerım öte ädemı, körıktı. Alaida qysy öte suyq. Bıraq kım özınıñ kındık qany tamğan jerın jaman dep aitady?!
- Astananyñ adamdary turaly ne aita alasyñ? Sağan nesımen ūnady?
- Astanalyqtar ūnady. Barlyğynyñ köñılı aşyq, tez tıl tabysyp ketedı eken.
- Qandai armanyñ bar? Bolaşaqta nemen ainalysqyñ keledı?
- Bolaşaqta zañger bolğym keledı. Zañger mamany atanu üşın Astanağa oquğa tüskım keledı. L.N.Gumilev atyndağy Eurazii ūlttyq universitetınde oqudy armandap jürmın. Osy armanyma jetu üşın qazırden bastap sabağymdy jaqsy oquğa tyrysyp jürmın.

- Aldağy uaqytta Qazaqstanğa köşıp kelu josparyñda joq pa?
- Negızı oiymda bar. Astanağa kelıp, osynda tūrğym keledı. Qazaqstanğa köşıp keluge eşqandai kedergı joq. Qazaqstanda jaqyndarym öte köp. Äkem jağynan tuysqandarym jeterlık.
- Bos uaqytyñda nemen ainalysasyñ?
- Bos uaqytymda kıtap oqimyn. Ağylşyn tılın oqimyn. Qazır qazaq, moñğol tılderın bılemın. Mektepte orys jäne ağylşyn tılderın de oqyp jürmız.
- Moñğoldar men qazaqtardyñ erekşelıkterı nemese ūqsastyğy bar ma?
- Moñğoldardyñ boiy qysqalau, közderı syqsi keledı. Al qazaqtar ūzyn boily.
- Qazaqstanğa alğaş kelgende qandai da bır qiyndyqtar boldy?
- Eşqandai qiynşylyq bolğan joq. Tıptı tıl jağynan da. Bıraq alğaş kelgende şetı qiyry joq döñgelektıñ üstınde tūrğandai boldym. Eşqandai tau joq, özımdı qūlap ketetındei sezındım.
- Moñğoliidağy qazaqtar qalai ömır süredı, olar nemen ainalysady?
- Tūrmysymyz jaqsy. Köbı mal şaruaşylyğymen ainalysady. Moñğoldyñ da, qazaqtyñ da ortaq ısı – osy mal şaruaşylyğy. Mūğalımder de bar. Sondai-aq basqa türlı salalarda da qyzmet etedı. Iğni eger adamnyñ bılımı bolsa, kez kelgen jerge jūmysqa kıruge mümkındık bar.

- Bain-Ölgii mektepterı qalai bılım beredı?
- Bain-Ölgiide 1-synyptan 5-synypqa deiıngı oqulyqtar qazaq tılınde bolady. Keiın 6-synyptan 12-synypqa deiın moñğolşa bolady. Elımızde 12-synyptyq oqu jüiesı. 5-synyptan bastap ağylşyn tılı oqytyla bastasa, 7-synyptan bastap orys tılı qosylady. Orys jäne ağylşyn tılderın bılemın, bıraq adamdarmen söileskende sözdık qorym jetıspeidı, köbırek täjıribe almasu kerek.
- Qanşa jasyñnan öleñ oqi bastadyñ? Kımnıñ öleñderın süisıne oqisyñ?
- Jalpy 4 jasymnan bastap öleñ oqi bastadym. Mūhtar Şahanovtyñ öleñderı janyma jaqyn. Jarysqa qatysatyn kezde bızge aldyn ala taqyryp berıledı. Soğan qarai aqyndardyñ öleñderın tañdaimyz. Abai Qūnanbaev, Ybyrai Altynsarin jäne t.b. köp.
Serjan, uaqyt bölıp, sūqbat bergenıñe raqmet!