AQŞ-tan äkelıngen paidalanylğan protezder Qazaqstanda qalai paidağa asuda

11 S'ilde, 2023

Cyborgbase jobasynyñ negızın qalauşy Mädi Jaqypovtan "Amputasiidan tolyqqandy ömır süre alam ba?" dep jiı sūraidy. Onyñ jauaby ärqaşan daiyn. "Sız jaña ömırge qadam bastyñyz!"

Älemde jüz millionğa juyq adam protezdeudı qajet etedı. Jyl saiyn bükıl älem boiynşa million adam ärtürlı sebeptermen qolyn nemese aiğyn joğaltady: 54% jağdaida amputasii qant diabetıne, 44% mehanikalyq jaraqatqa, 2% jağdaida onkologiiğa bailanysty. Qazaqstanda Densaulyq saqtau ministrlıgınıñ mälımetınşe, amputasii boiynşa jyl saiynğy operasiilar sany alty myñğa jetedı. 

Cyborgbase platformasynyñ negızın qalauşy jäne SEO Mädi Jaqypov atap ötkendei, DDŪ statistikasyna sılteme jasai otyryp, planetada amputasiisy bar on adamnyñ toğyzy kömekşı qūrylğylardy satyp ala almaidy: protezder, mügedekter arbalary, taiqtar jäne t. b. Şyn mänınde, protezdeu salasyndağy mamandardyñ sapaly qyzmetterı siiqty, bükıl älemde olardyñ tapşylyğy baiqalady. Jahandyq protezdeu jäne ortopedii naryğy şamamen 10 milliard dollarğa bağalansa da, jyl saiyn şamamen 5% - ğa ösude.

Būl mäselenıñ auqymy qazaqstandyq Mädi Jaqypovty avtordyñ oiynşa amputasiisy bar adamdardyñ ömırın edäuır jeñıldetuge arnalğan CyborgBase platformasyn qūruğa itermeledı. Alğaşynda joba tek qazaqstandyqtarğa kömektesu üşın oilastyrylğan bolatyn. Bıraq keiınırek būl jahandyq ideiğa ainaldy. Ony ärı qarai damytu üşın Jaqypov AQŞ-qa köştı.

Kiborgtar bazasy

Cyborgbase platformasy Qazaqstan naryğynda 2023 jyldyñ aqpan aiynda paida boldy. Onyñ maqsattarynyñ bırı – kraudfanding platformasy arqyly protezdık qarajat jinauğa mūqtaj adamdarğa kömektesu. Paidalanuşy Syborgbase saityndağy arnaiy forma arqyly öz tarihyn, qūjattary men fotosuretterın jıberuı kerek, al äzırleuşıler profil jasap, osy sıltemenı basqa saittarda, äleumettık jelılerde, messendjerlerde taratu üşın jeke sılteme jasaidy.

– Bız qaiyrymdylyq audarymdaryn Kaspi.kz arqyly qostyq. Aqşa adamğa tıkelei emes, «Altir» qaiyrymdylyq qory arqyly tüsedı. Qajettı soma jinalğannan keiın protezdık ortalyq esepşot şyğarady jäne bız olarğa aqşany tıkelei audaramyz. Būl alaiqtyq täuekelderın azaituğa mümkındık beredı. Bız donorlar aldynda jauaptymyz jäne olarğa esep beruımız kerek. Mūnda bärı aşyq – deidı Mädi Jaqypov.

Platforma arqyly sız bılıktı därıgerdı, protezisttı taba alasyz, olardyñ onlain-keñesın ala alasyz, älemnıñ tükpır-tükpırınen äzırleuşılerden protezderdı tauyp jäne tañdai alasyz (olar da saitta ūsynylğan). Sız tıptı jūmysqa tūra alasyz-saitta erekşe qajettılıkterı bar adamdar üşın özektı bos jūmys oryndary körsetılgen bölım bar.

Protezder eskı – ömır jaña

Cyborgbase platformasynyñ kömegımen protezderdı, eger jolyñyz bolsa, tegın aluğa bolady. Būnyñ şynymen de mümkın ekendıgı Mädi üşın de jañalyq boldy.

– Bızdıñ qamqorlyğymyzda aiğynan aiyrylğan Ūlbolsyn esımdı äiel boldy. Bız onyñ derekterın alğan kezde  oğan protezdı qaidan tabuğa bolady dep oiladym. Izdei bastap edım, AQŞ-ta jyl saiyn 300 myñğa juyq protez qoqysqa laqtyrylatynyn bıldım. Būl amerikandyqtar protezderın üş jyl saiyn jañarta alatyn medisinalyq saqtandyruğa bailanysty eken. Olardyñ joğary sapasyna bailanysty köptegen protezderdı köptegen jyldar boiy qoldanuğa bolady, bıraq būl protezder bır jerde şañ basyp jinalyp tūr – deidı Mädi – Men olardy şūğyl jinap, Qazaqstanğa äkelu kerek dep oiladym.

Madi Jakypov s b/u protezami iz SŞA

Mädi Jaqypov AQŞ-tan äkelıngen paidalanylğan protezderdı körsetıp tūr

FOTO: jeke mūrağattan

Sodan keiın Jaqypov AQŞ-ta kommersiilyq emes ūiymdy (KEŪ) tapty, ol qazırdıñ özınde qoldanylğan protezderdı jinaumen ainalysady, olarğa özınıñ jobasy turaly aityp, serıktestık qūrdy.

– Olarğa menıñ ideim ūnady jäne Qazaqstanğa protezderdıñ bırınşı partiisyn jıberdı. Osylaişa bız Ūlbolsynnyñ aiğyna tegın protezdı qoi aldyq. Oğan milliondardy jinaudyñ qajetı joq, tek gilzağa (ärbır jeke adamnyñ parametrıne qarai jasalatyn kult pen protezder arasyndağy arnaiy tösem – F) 300 myñ teñge qajet boldy. Protez ornatqannan keiın bıraz uaqyt ötken soñ, Ūlbolsyn bızge käsıpkerlık grandty jeñıp, jylyjai biznesımen ainalysqanyn jazdy. Jäne būl bır ğana jağdai. Bız älı de qanşama adamdarğa kömektese alamyz dep ümıttenemız – deidı Mädi.

Ulbolsyn posle ustanovki proteza

Ūlbolsyn protez qoidyrğannan keiın

FOTO: jeke mūrağattan

Endı amerikandyq KEŪ Mädidıñ sūranysy boiynşa paidalanylğan protezderdı jüielı türde jinaidy, osylaişa qūrylğylarğa da, jaña paidalanuşyğa da jaña ömır syilaidy. Barlyq protezderdıñ jaramdylyğyn tekseredı, sodan keiın ğana olar jaña ielerıne jıberıledı.

Ärine, sızdıñ bağyñyz janyp, jolyñyz bolğanda ğana paidalanylğan protezdı tegın ala alasyz. Adamğa daiyn protezdı tañdau ärdaiym oñai bola bermeidı. Sondyqtan, protezderdı (jaña bolsyn, eskı) bolsyn ızdeuge kömektesu üşın Mädi Almatynyñ protezdık ortalyğymen, sondai-aq Ündıstan, Qytai jäne Estonii öndıruşılerımen serıktestık ornatty.

Basqa qūndylyqtar

CyborgVase jobasymen jūmys ıstei otyryp, Mädi qazaqstandyq qorlarmen, tölem ortalyqtarymen, investorlarmen ünemı kezdesıp, akselerasiidan ötıp, prezentasiilar körsettı. Bıraq köbısı odan terıs ainaldy, sebebı äleumettık jobalar köpşılıktı qyzyqtyrmaidy.

FOTO: jeke mūrağattan

Bır jarym jyldan keiın Mädi Qazaqstanda CyborgBase-tı tolyq kölemde damytu oñai emes ekenın tüsındı, sebebı naryqtyñ özı şağyn, qaiyrymdylyq mädenietı batystağydai belsendı damymağan jäne äleumettık käsıpkerlık mesenattyq retınde qabyldanady, bıraq biznes emes.

– Sodan keiın men jobany damytudyñ AQŞ-tan artyq jer joq ekenın tüsındım. Onda mümkındıkter, investorlar, tehnologiilar, bılım köp. Sızge tek bilet alyp ūşu kerek. Men būğan deiın naryqty baqylap, relokasiiny qalai jasau kerektıgın bılıp, zañdy jäne qarjylyq mäselelerdı zerttegen bolsam da, būl men üşın öte ülken täuekelge baru boldy. Bıraq men bärıbır ūşyp kettım – dep külımsıredı sūhbattasuşy – AQŞ-ta basqa qūndylyqtar bar. Men öz jobam turaly kım aitsam da "Uau, keremet dep tañğalady. Sız adamdarğa qol ūşyn sozasyz, kömektesesız» deidı. Būl rette menıñ qanşa jäne qalai aqşa tabatynymdy eşkım sūrağan da joq – dedı käsıpker.

2023 jyldyñ mamyrynan bastap Madi Kremnii alqabynda jūmys ıstei bastaidy. Ol serıktester men investorlardy tabu üşın protezdık ortalyqtardyñ ökılderımen kezdesedı; Stenford universitetımen yntymaqtastyq ornatady.

Jaqypovtyñ basty maqsaty – CyborgBase-tı AQŞ naryğyna şyğaru jäne ony jahandyq jobağa ainaldyru. Sonymen qatar, kömek sūraityn adamdardyñ qatarynda basqa elderdende köp. Kömektı kütu tızımınde 130-dan astam adam bar, onyñ 80-ı Tanzaniidan. Ukrainamen jäne basqa eldermen de kelıssözder jürgızılude.

CyborgBase Mädidıñ jalğyz jobasy emes. Onyñ tuyndylarynyñ qatarynda 2016 jyldan berı Qazaqstanda jūmys ıstep kele jatqan «Altair» qazaqstandyq qaiyrymdylyq qory men «Avisenna» medisinalyq aqparattyq jüiesı bar. Ol densaulyq saqtau nysandarynyñ biznes-prosesterın avtomattandyrady, pasienttıñ tırkeuden bosatuğa deiıngı jolyn taldaidy jäne auruhana basşylyğyna mekemenı tiımdı basqaruğa kömektesedı. Jüiege Qazaqstannyñ 50-den astam memlekettık jäne jeke klinikalary qosylğan. Ony Mädi AQŞ naryğyna şyğarudy josparlap otyr.

Äleumettık joba bolsa da, būl - biznes

Käsıpker SyborgVase-tı damytuğa şamamen 30 myñ dollar jūmsady, bıraq būnymen investisii aiqtalğan joq, mūnda bız eşqandai tabys turaly aityp otyrğan joqpyz. Alaida, platformadan tabys tabuğa bolady – deidı Mädi.

– Bız avtomattandyrylğan ızdeu jüiesın engızgen kezde mamandar men öndıruşılerdıñ bazasyn jinaimyz, sodan keiın olardyñ tauarlary men qyzmetterın platformağa ornalastyru üşın komissii alamyz. Aqyly keñes berudı engızemız. Sondai-aq, jazylym jüiesın engızsek, onyñ kömegımen öndıruşıler qazırgı uaqytta qanşa adamğa jäne qandai protezderge mūqtaj ekendıgı turaly analitika ala alady. Jalpy, bız jobany monetizasiilaudyñ bırneşe ädısın qarastyramyz – deidı Mädi.

Qazır Mädi investorlardy ızdeude jäne onyñ esepteulerı boiynşa jobany tolyq kölemde ıske qosu üşın 200 myñ dollardan astam qarajat qajet. Äzırleuşıler platformany ämbebap etudı josparlap otyr, sondyqtan protezdı qajet etpeitın, bıraq densaulyğyna bailanysty problemalary bar adamdar da qajettı qūrylğylardy estu apparattaryn, kohlearlyq implanttardy, tıze titan diskılerın, kardiostimulitorlardy jäne t.b. taba alady.

Platforma protezdeuşıler üşın de qyzyqty bolady, öitkenı ol arqyly olar bükıl älemnen protezderge qajettı bölşekterge tapsyrys bere alady.

Avtory: Dari Andreeva

Şetelde aituly jetıstıkterge jetken otandastarymyzben sūhbat siklı. Forbes Kazakhstan kompaniisymen bırlesıp ıske asyryluda

Forbes.kz