İspaniilyq qyz kiımdegı ou örnek arqyly qazaqtardyñ tarihyn zerttep jür

24 Nay'ryz, 2024

Aleksandra Garsia – qazaqtyñ ūlttyq naqyştarymen kiım tıgetın İspaniidağy dizainer. Nelıkten qyz tuğan jerı özınen myñdağan şaqyrym qaşyqtyqta ornalasqan bağytty tañdady, ony «Golos naroda».materialynan oqyñyz.

Aleksandranyñ anasy qazaq, al äkesı ispandyq. Tıptı İspaniida äkesı men anasynyñ tegı qosarlanğan, sondyqtan onyñ tolyq aty men tegı Aleksandra Garsia Nurbaeva.

Aleksandra İspaniida tuyp-ösken. Tek ekı jyl būryn Qazaqstanda bır ret qana bolğan. Sapar onyñ ömırın özgerttı dep aituğa bolady. Anasynyñ Otanyna baryp, qazaq ou-örnegınıñ tarihyn zerttei bastady.

«Men Qazaqstanğa alğaşqy saparymnan keiın-aq qazaqtyñ mädenietınen, ou-örnekterı men kostumderınen şabyt ala bastadym. Mağan halyqtyñ sänı men kiımı arqyly mädeniet pen köne tarihty üiretken tamaşa öner jäne sän tarihy pänınıñ mūğalımımen tanysu öte paidaly boldy. Qazaqstanğa saparym barysynda men köp närsenı üirendım jäne älı de köbırek bıle alatynymdy sezemın» deidı Aleksandra Garsia.

«Men būryn qazaq mädenietıne eşqaşan qyzyqpağandyqtan bılmeidı ekenmın, endı köbırek bıluge tyrysamyn. Keñes ökımetı tūsynda düniege kelgen anam bälkım bılım alu üşın bolar, tuğan tılınen orys mädenietın artyq köretın. Mümkın orys mädenietı äldeqaida bai nemese tanymal dep sengenınen bolar. Saihattan keiın mende, anamda, otbasymda jäne bılımımde ülken bos oryn baryn sezındım, sondyqtan men qazaq mädenietın bırden jäne tolyq tüsıne almadym» dep moiyndaidy boijetken.

Aleksandra qazaqtyñ mädeni bailyğyn saqtau ony damytu anasy zardap şekken keñes otarlauynyñ zardabyn joudyñ joly ekenın moiyndaidy.

Mysaly, bügınde Aleksandra Garsia «Apostasía» jobasynda Qazaqstannyñ keñestık otarlau kezındegı mädeni şyğyndaryn zertteidı.

«Geometriilyq pışınder erkındık pen dästürdıñ joğaluyn körsetetın aşarşylyq pen genosidtıñ saldaryn beineleidı, erkındık pen dästürdıñ joğaluyn körsetedı. Būl joba joğalğan jäne mäjbürlep tañylğan dästürler arasyndağy dialogty ornatady, jas ūrpaq özderınıñ mädeni mūralaryn qazırgı uaqytta qalai qabyldaitynyn körsetedı» deidı.

Sondai-aq, Aleksandra İspaniidağy qazaq jastary arasynda ūlttyq ou-örnekterdı därıpteu boiynşa jobalarmen jūmys ıstedı. İspanii tūrğyndary qazaqtyñ ūlttyq kiımıne qatty tañdanatynyn aitty. İspandyqtar üşın kiım men zergerlık būiymdardyñ mağynasy men tarihyn zertteu öte mañyzdy bolyp sanalady. Aleksandranyñ qazaq mädenietı turaly köbırek bıluge degen qūştarlyğy paida boluynyñ bır sebebı de osy bolar.

Aleksandra Garsii «Universitettegı diplomdyq jūmystyñ taqyryby retınde men qazaq ūlttyq kiımı men onyñ tarihyna bailanysty bır närsenı tañdağym keledı. Ärine, men mūğalımdermen söilesıp, olardyñ menıñ taqyrybyma säikes kelıp kelmeitının bıluım kerek, bıraq men mūny ıstegım keledı» dep qūlşyna kırıskendıgın körsettı.

Aleksandra sän tarihy turaly kıtapty qazaq tılınde tapqysy keletının aitty. Būl rette, ol qazaqtardyñ kiımı men stilıne öz bağasyn berdı.

"Menıñ jürgızgen taldauym men zertteulerıme süienıp «Ömır saltyna bailanysty qazaqtar soñğy sätke deiın bärın paidalana, şeberlıktıñ öte joğary deñgeiıne ie boldy, al olardyñ kiımderı kündelıktı üşın de öte yñğaily dep aita alamyn» deidı. Mädeni deñgeide stil öte kürdelı jäne bai. Ūlttyq kiımge Jıbek jolynyñ arqasynda basqa mädenietter äser ettı, sondyqtan ol öte erekşe, bıraq sonymen bırge bırşama tanys. Sondai-aq, kiımde ejelgı qazaqtardyñ senımderı men dını turaly köptegen aqparat bar jäne olar ömır salty bolyp tabylatyn tabiğatty öte qūrmetteitının aita alamyz deidı.

Keste, toqyma nemese ou-örnek türıne bailanysty soltüstık nemese oñtüstık aimaqtarğa, iğni aumaqtyq özgeşelıktı baiqauğa bolady. Öitkenı, sän dästürler, ömır salty, nanym-senımder men tarih turaly köp närse aita alady. Sondai aq äleumettık märtebe, adamnyñ qoğamdağy rölı, sonymen bırge kiım qandai ıs-şarağa arnalğanyn köre alamyz - dep bölıstı öz oiymen dizainerımız.

Aleksandra sömkeler jasau jobasynda jūmys ıstedı, onda belgılı bır mağynasy bar ou-örnekter beinelengen. Jienqyz olardy Qazaqstanda da taratqysy keletının aitty, bıraq qazır oğan universitette oqu kedergı bolyp otyr eken. Mümkın ol Qazaqstanğa sömkelerdı internet arqyly satumen ainalysatyn şyğarmyn dedı.

 

 

Avtor

Nazira Aidarbek